O kościele
Kościół Znalezienia Krzyża Świętego w Bagaslaviškis to nie tylko budowla sakralna, ale i ważna część kulturowa okolicy, znajdująca się w niewielkim miasteczku Bagaslaviškis w rejonie Širvintos. Ta drewniana świątynia architektury ludowej wybudowana została w 1851 r., ale jej korzenie sięgają jeszcze końca XVIII w.
Pierwszy drewniany kościół w Bagaslaviškis wybudowano w 1787 r. z inicjatywy dziedzica Ignacego Šveikauskisa. Już po trzech latach działała tu parafia. Z czasem kościół odnowiono – nastąpiło to w 1827 r., a obecny, zachowany do dziś, wybudowano w 1851 r.
Szczególną rolę w historii tego kościoła odegrał ksiądz Silvestras Gimžauskas, który w latach 1893–1897 mieszkał w Bagaslaviškis jako altarysta. Jako pierwszy zaczął odprawiać nabożeństwa po litewsku, wspierając oświatę i życie kulturalne miejscowych Litwinów. Ponadto w 1906 r. staraniem księdza Povilasa Burbulisa wybudowano betonową plebanię, w której 7 lipca tego samego roku odbyło się pierwsze litewskie przedstawienie w Bagaslaviškis.
Architektura kościoła wyróżnia się prostotą i funkcjonalnością. Przypomina tradycyjny dom mieszkalny z trójkątnym frontonem i dwiema wieżyczkami. Wewnątrz kościół podzielony jest na trzy nawy oddzielone kolumnami, nadającymi wnętrzu strukturalną przejrzystość i stabilność. Teren przykościelny otacza ogrodzenie z kamiennego muru z bramami łukowymi, przy których stoi drewniana dzwonnica – również interesujący element architektury ludowej.
W swojej długiej historii kościół Znalezienia Krzyża Świętego przeżył też trudne okresy. Na przykład 2 listopada 1918 r. spłonął dach kościoła. Później, w 1920 r., gdy Polacy aresztowali i wywieźli proboszcza Petrasa Bertulisa, parafia przeżywała ciężkie czasy. Jednak mimo wszystko kościół nadal pozostawał ośrodkiem wartości duchowych i kulturowych dla miejscowej wspólnoty.
Kościół Znalezienia Krzyża Świętego w Bagaslaviškis to nie tylko dom modlitwy, ale i świadectwo wytrwałości, wiary oraz miłości miejscowych ludzi do własnej kultury i tradycji. Jego historia i architektura odzwierciedlają dziedzictwo kulturowe zarówno miejscowej wspólnoty, jak i całej Litwy.
Pierwszy drewniany kościół w Bagaslaviškis wybudowano w 1787 r. z inicjatywy dziedzica Ignacego Šveikauskisa. Już po trzech latach działała tu parafia. Z czasem kościół odnowiono – nastąpiło to w 1827 r., a obecny, zachowany do dziś, wybudowano w 1851 r.
Szczególną rolę w historii tego kościoła odegrał ksiądz Silvestras Gimžauskas, który w latach 1893–1897 mieszkał w Bagaslaviškis jako altarysta. Jako pierwszy zaczął odprawiać nabożeństwa po litewsku, wspierając oświatę i życie kulturalne miejscowych Litwinów. Ponadto w 1906 r. staraniem księdza Povilasa Burbulisa wybudowano betonową plebanię, w której 7 lipca tego samego roku odbyło się pierwsze litewskie przedstawienie w Bagaslaviškis.
Architektura kościoła wyróżnia się prostotą i funkcjonalnością. Przypomina tradycyjny dom mieszkalny z trójkątnym frontonem i dwiema wieżyczkami. Wewnątrz kościół podzielony jest na trzy nawy oddzielone kolumnami, nadającymi wnętrzu strukturalną przejrzystość i stabilność. Teren przykościelny otacza ogrodzenie z kamiennego muru z bramami łukowymi, przy których stoi drewniana dzwonnica – również interesujący element architektury ludowej.
W swojej długiej historii kościół Znalezienia Krzyża Świętego przeżył też trudne okresy. Na przykład 2 listopada 1918 r. spłonął dach kościoła. Później, w 1920 r., gdy Polacy aresztowali i wywieźli proboszcza Petrasa Bertulisa, parafia przeżywała ciężkie czasy. Jednak mimo wszystko kościół nadal pozostawał ośrodkiem wartości duchowych i kulturowych dla miejscowej wspólnoty.
Kościół Znalezienia Krzyża Świętego w Bagaslaviškis to nie tylko dom modlitwy, ale i świadectwo wytrwałości, wiary oraz miłości miejscowych ludzi do własnej kultury i tradycji. Jego historia i architektura odzwierciedlają dziedzictwo kulturowe zarówno miejscowej wspólnoty, jak i całej Litwy.
Galeria i zasoby
Opisy materiałów archiwalnych są podane po litewsku.
Architektūrinė kompozicija. Bagaslaviškio (Širvintų r.) Šv. Kryžiaus Atradimo medinė bažnyčia pastatyta 1851 m. Šventorių juosia akmenų mūro tvora. Vaizde – tvoros arkiniai vartai.
Aprašė Aldona Rudzevičienė