O kościele
Kościół Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Kiaukliai – to piękna świątynia, którą znajdziemy we wsi Kiaukliai, położonej nad południowo-wschodnim brzegiem jeziora Kiauklys. Choć obecny kościół wybudowano dopiero w 2000 r., jego historia sięga znacznie dawniejszych czasów i jest pełna dramatycznych wydarzeń oraz wyzwań.
Zacznijmy od tego, że w drugiej połowie XVI w. w Kiaukliai istniał już folwark, należący do dworu Šešuoliai biskupa wileńskiego. Dwór ten stał się podstawą powstania wspólnoty religijnej w tej okolicy. W 1758 r. biskup Michał Jan Zienkowicz podarował nowo wybudowanej altarii kościoła w Kiaukliai wieś Vazgūnai z folwarkiem, zapewniając w ten sposób wsparcie finansowe i silniejszy związek z okolicą.
W 1817 r. kościół przebudowano, a w 1858 r. wymieniono w nim bale. Niestety w połowie XIX w. niepokoje polityczne i okupacje sprawiały kościołowi wielkie trudności. Gdy w 1869 r. władze usunęły księdza z Kiaukliai i nie pozwoliły wyznaczyć nowego, przedstawiono nieprawdziwe dane, jakoby kościół był niepotrzebny. Z tego powodu 3 lipca 1871 r. minister spraw wewnętrznych nakazał jego zamknięcie i rozbiórkę. Wierni jednak nie zgodzili się z taką decyzją i skutecznie obronili swój dom modlitwy przed niszczycielskimi działaniami wojska. To zatrzymało bezwzględne zamykanie kościołów diecezji wileńskiej.
Na początku XX w., w 1906 r., zatwierdzono projekt nowego drewnianego kościoła, którego autorem był Tomas Tišeckis. Już w 1909 r. komisja odebrała wybudowany kościół i zezwoliła na odprawianie w nim nabożeństw. W latach 1912–1914 działał tu oddział Litewskiego Katolickiego Towarzystwa Trzeźwości, który przyczyniał się do wzmacniania duchowego i społecznego życia wspólnoty.
Niestety kościoła nie uchroniły też wojny połowy XX w. W 1941 r., uciekając przed Niemcami, żołnierze Armii Czerwonej podpalili kościół, pozostawiając jedynie kamienne fundamenty. W czasach okupacji sowieckiej nie udzielono zezwolenia na budowę nowego kościoła, dlatego miejscowi mieszkańcy urządzili dom modlitwy w dawnym przytułku.
Jednak wytrwała wspólnota się nie poddała. W 2000 r. na fundamentach spalonego podczas wojny kościoła zbudowano nową świątynię. Obok niej stoją krzyż, kapliczka słupowa i zachowana stara murowana dzwonnica, które przypominają o długiej i skomplikowanej historii kościoła.
Dziś kościół Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Kiaukliai to nie tylko dom modlitwy, ale i ważny obiekt dziedzictwa kulturowego, świadczący o wytrwałości i wierze miejscowej wspólnoty.
Zacznijmy od tego, że w drugiej połowie XVI w. w Kiaukliai istniał już folwark, należący do dworu Šešuoliai biskupa wileńskiego. Dwór ten stał się podstawą powstania wspólnoty religijnej w tej okolicy. W 1758 r. biskup Michał Jan Zienkowicz podarował nowo wybudowanej altarii kościoła w Kiaukliai wieś Vazgūnai z folwarkiem, zapewniając w ten sposób wsparcie finansowe i silniejszy związek z okolicą.
W 1817 r. kościół przebudowano, a w 1858 r. wymieniono w nim bale. Niestety w połowie XIX w. niepokoje polityczne i okupacje sprawiały kościołowi wielkie trudności. Gdy w 1869 r. władze usunęły księdza z Kiaukliai i nie pozwoliły wyznaczyć nowego, przedstawiono nieprawdziwe dane, jakoby kościół był niepotrzebny. Z tego powodu 3 lipca 1871 r. minister spraw wewnętrznych nakazał jego zamknięcie i rozbiórkę. Wierni jednak nie zgodzili się z taką decyzją i skutecznie obronili swój dom modlitwy przed niszczycielskimi działaniami wojska. To zatrzymało bezwzględne zamykanie kościołów diecezji wileńskiej.
Na początku XX w., w 1906 r., zatwierdzono projekt nowego drewnianego kościoła, którego autorem był Tomas Tišeckis. Już w 1909 r. komisja odebrała wybudowany kościół i zezwoliła na odprawianie w nim nabożeństw. W latach 1912–1914 działał tu oddział Litewskiego Katolickiego Towarzystwa Trzeźwości, który przyczyniał się do wzmacniania duchowego i społecznego życia wspólnoty.
Niestety kościoła nie uchroniły też wojny połowy XX w. W 1941 r., uciekając przed Niemcami, żołnierze Armii Czerwonej podpalili kościół, pozostawiając jedynie kamienne fundamenty. W czasach okupacji sowieckiej nie udzielono zezwolenia na budowę nowego kościoła, dlatego miejscowi mieszkańcy urządzili dom modlitwy w dawnym przytułku.
Jednak wytrwała wspólnota się nie poddała. W 2000 r. na fundamentach spalonego podczas wojny kościoła zbudowano nową świątynię. Obok niej stoją krzyż, kapliczka słupowa i zachowana stara murowana dzwonnica, które przypominają o długiej i skomplikowanej historii kościoła.
Dziś kościół Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Kiaukliai to nie tylko dom modlitwy, ale i ważny obiekt dziedzictwa kulturowego, świadczący o wytrwałości i wierze miejscowej wspólnoty.
Galeria i zasoby
Opisy materiałów archiwalnych są podane po litewsku.
Kiauklių Švč. Mergelės Marijos Apsilankymo bažnyčios varpinė.