O kościele
Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Veliuonie to świątynia, której wspaniałe dziedzictwo historyczne i architektoniczne przyciąga zarówno mieszkańców, jak i turystów. Kościół ten jest ważnym ośrodkiem wiary katolickiej w Veliuonie, położonym na prawym brzegu Nemunasu, niedaleko drogi Vilkija–Jurbark.
Historia kościoła sięga 1421 r., kiedy wielki książę litewski Witold założył parafię. Z czasem parafii darowano różne wsie, które pomagały utrzymać to miejsce kultu. Jednym z najważniejszych etapów jego historii były lata 1636–1644, kiedy Albrycht Stanisław Radziwiłł zbudował nowy murowany kościół, konsekrowany przez biskupa Jerzego Tyszkiewicza. Kościół odbudowano w stylu renesansowym, można w nim jednak znaleźć również cechy gotyckie.
Architektura świątyni jest szczególna ze względu na plan prostokątny i konstrukcję halową. Apsyda kościoła jest półokrągła, zakrystia dwukondygnacyjna, a wieża kwadratowa. Wewnątrz zwiedzający mogą podziwiać trzy nawy i siedem ołtarzy. Ponadto w kościele zachowało się wiele cennych dzieł sztuki, w tym obrazy Piotra Kalpokasa i M. E. Andriollego. Na szczególną uwagę zasługuje powstałe na początku XVI w. drewniane dzieło gotyckie „Madonna z Veliuony”, eksponowane obecnie w Narodowym Muzeum Sztuki im. M. K. Čiurlionisa w Kaunasie.
Wnętrze kościoła jest również wystawne. Zamontowane w nim organy, wykonane przez słynnego mistrza Jana Garalewicza, tworzą szczególną atmosferę podczas obrzędów liturgicznych. Teren przykościelny otacza murowane ogrodzenie, w którym pochowany jest długoletni proboszcz Franciszek Matulaitis.
Przez cały okres swego istnienia kościół w Veliuonie był nie tylko miejscem obrzędów religijnych, ale i ośrodkiem oświaty. Na przykład od 1579 r. działała tu szkoła parafialna, która kontynuowała działalność aż do 1863 r. Warto też wspomnieć Cypriana Nezabitauskisa-Zabitisa, który był tu proboszczem w latach 1815–1831. Był poetą i tłumaczem litewskim, aktywnie uczestniczącym w powstaniu 1831 r.
Po wielu latach użytkowania i upływie czasu, w latach 2014–2016 kościół został odrestaurowany. Odnowiono fundamenty, fasady i odtworzono autentyczne drzwi. Odrestaurowano ceglany mur fasad, wykończenie tynkiem i przemalowano fasadę. Wewnątrz zainstalowano system obniżający wilgotność, który pomaga utrzymać wnętrze świątyni suche i bezpieczne.
Dziś kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Veliuonie jest nie tylko obiektem religijnym, ale i kulturowym punktem przyciągającym uwagę, pielęgnującym dziedzictwo historyczne i wartość artystyczną. W jego otoczeniu odbywa się odpust Matki Bożej Zielnej, który ściąga sporo wiernych i gości. Jest to miejsce, gdzie przeszłość spotyka się z teraźniejszością, przypominając o sięgającej wieków historii i kulturze Litwy.
Historia kościoła sięga 1421 r., kiedy wielki książę litewski Witold założył parafię. Z czasem parafii darowano różne wsie, które pomagały utrzymać to miejsce kultu. Jednym z najważniejszych etapów jego historii były lata 1636–1644, kiedy Albrycht Stanisław Radziwiłł zbudował nowy murowany kościół, konsekrowany przez biskupa Jerzego Tyszkiewicza. Kościół odbudowano w stylu renesansowym, można w nim jednak znaleźć również cechy gotyckie.
Architektura świątyni jest szczególna ze względu na plan prostokątny i konstrukcję halową. Apsyda kościoła jest półokrągła, zakrystia dwukondygnacyjna, a wieża kwadratowa. Wewnątrz zwiedzający mogą podziwiać trzy nawy i siedem ołtarzy. Ponadto w kościele zachowało się wiele cennych dzieł sztuki, w tym obrazy Piotra Kalpokasa i M. E. Andriollego. Na szczególną uwagę zasługuje powstałe na początku XVI w. drewniane dzieło gotyckie „Madonna z Veliuony”, eksponowane obecnie w Narodowym Muzeum Sztuki im. M. K. Čiurlionisa w Kaunasie.
Wnętrze kościoła jest również wystawne. Zamontowane w nim organy, wykonane przez słynnego mistrza Jana Garalewicza, tworzą szczególną atmosferę podczas obrzędów liturgicznych. Teren przykościelny otacza murowane ogrodzenie, w którym pochowany jest długoletni proboszcz Franciszek Matulaitis.
Przez cały okres swego istnienia kościół w Veliuonie był nie tylko miejscem obrzędów religijnych, ale i ośrodkiem oświaty. Na przykład od 1579 r. działała tu szkoła parafialna, która kontynuowała działalność aż do 1863 r. Warto też wspomnieć Cypriana Nezabitauskisa-Zabitisa, który był tu proboszczem w latach 1815–1831. Był poetą i tłumaczem litewskim, aktywnie uczestniczącym w powstaniu 1831 r.
Po wielu latach użytkowania i upływie czasu, w latach 2014–2016 kościół został odrestaurowany. Odnowiono fundamenty, fasady i odtworzono autentyczne drzwi. Odrestaurowano ceglany mur fasad, wykończenie tynkiem i przemalowano fasadę. Wewnątrz zainstalowano system obniżający wilgotność, który pomaga utrzymać wnętrze świątyni suche i bezpieczne.
Dziś kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Veliuonie jest nie tylko obiektem religijnym, ale i kulturowym punktem przyciągającym uwagę, pielęgnującym dziedzictwo historyczne i wartość artystyczną. W jego otoczeniu odbywa się odpust Matki Bożej Zielnej, który ściąga sporo wiernych i gości. Jest to miejsce, gdzie przeszłość spotyka się z teraźniejszością, przypominając o sięgającej wieków historii i kulturze Litwy.
Galeria i zasoby
Opisy materiałów archiwalnych są podane po litewsku.
Bažnyčios, statytos 1644 m., bendras vaizdas iš toliau. Fotografas karininkas Medardas Vasiliauskas. Nuotrauka paklijuota ant kartoninio pasporto.
Bažnyčios fragmento vaizdas iš toliau.