O kościele
Kościół św. Barbary w Pašilė to nie tylko zabytek architektury, ale i ważny obiekt kulturowy oraz historyczny w rejonie Ukmergė. Ten kościół, stojący w osiedlu Pašilė, niedaleko dawnego traktu Vilnius–Ukmergė, został zbudowany w 1789 r. na zlecenie właściciela majątku Vaitkuškis, Michała Kossakowskiego. Miejsce to wyróżnia się architekturą w stylu klasycystycznym oraz ciekawą historią.
Początek budowy kościoła wiąże się z Michałem Kossakowskim, który chciał mieć przy swoim majątku murowany kościół. Został on poświęcony w 1791 r., a z tej okazji jego krewny, biskup pomocniczy wileński Jan Nepomucen Kossakowski, wygłosił kazanie, które później zostało wydane w osobnej książeczce w języku polskim. Początkowo kościół pełnił funkcję kaplicy dworskiej, jednak z czasem stał się filią parafii Pabaiskas, a ostatecznie głównym ośrodkiem religijnym miejscowości Pašilė.
Choć początkowo kościół był dobrze utrzymany, w 1857 r. wzmiankowano go jako opuszczony, z dziurawym dachem. Sytuacja poprawiła się dopiero w 1926 r., gdy utworzono nową parafię. Niestety, po drugiej wojnie światowej, w czasach sowieckich, kościół zamknięto i znacjonalizowano – urządzono w nim salę taneczną, a później działało tam kino „Raketa”. Dopiero w 1992 r. kościół zwrócono wiernym, a do 1994 r. został odbudowany, by mógł ponownie służyć jako dom modlitwy. Kościół odnowiono również w 2012 r., dzięki czemu dziś jeszcze bardziej przyciąga zwiedzających swoim pięknem i historią.
Szczególną uwagę warto poświęcić także kaplicy Poklewskich-Koziełłów, znajdującej się tuż obok, na terenie parafii Pašilė, we wsi Antakalnis I. Ponadto w 2015 r. wykopaliska archeologiczne przeprowadzone na cmentarzu w Pašilė ujawniły niespodziewane znalezisko – w miejscu pochówku hrabiego Stanisława Kazimierza Kossakowskiego odkryto liczącą 20 metrów kwadratowych kryptę z niemal 12 trumnami. Przypuszcza się, że część tych trumien wraz ze szczątkami przeniesiono w czasach sowieckich z kościoła św. Barbary w Pašilė.
Imponująca jest również architektura kościoła św. Barbary w Pašilė. Budynek jest w stylu klasycystycznym, ma trójspadowy dach, bez wież (przed drugą wojną światową miał wieżyczkę). Wnętrze kościoła jest subtelne i eleganckie, trzy nawy rozdzielają pilastry doryckie, a ołtarz główny zdobi obraz Stanisława Feliksa Kossakowskiego „Ukrzyżowanie”.
Dziś kościół św. Barbary w Pašilė jest nie tylko ośrodkiem religijnym, ale i cennym obiektem dziedzictwa kulturowego, świadczącym o historii regionu oraz wytrwałości mieszkańców w zachowaniu swoich tradycji i wiary.
Początek budowy kościoła wiąże się z Michałem Kossakowskim, który chciał mieć przy swoim majątku murowany kościół. Został on poświęcony w 1791 r., a z tej okazji jego krewny, biskup pomocniczy wileński Jan Nepomucen Kossakowski, wygłosił kazanie, które później zostało wydane w osobnej książeczce w języku polskim. Początkowo kościół pełnił funkcję kaplicy dworskiej, jednak z czasem stał się filią parafii Pabaiskas, a ostatecznie głównym ośrodkiem religijnym miejscowości Pašilė.
Choć początkowo kościół był dobrze utrzymany, w 1857 r. wzmiankowano go jako opuszczony, z dziurawym dachem. Sytuacja poprawiła się dopiero w 1926 r., gdy utworzono nową parafię. Niestety, po drugiej wojnie światowej, w czasach sowieckich, kościół zamknięto i znacjonalizowano – urządzono w nim salę taneczną, a później działało tam kino „Raketa”. Dopiero w 1992 r. kościół zwrócono wiernym, a do 1994 r. został odbudowany, by mógł ponownie służyć jako dom modlitwy. Kościół odnowiono również w 2012 r., dzięki czemu dziś jeszcze bardziej przyciąga zwiedzających swoim pięknem i historią.
Szczególną uwagę warto poświęcić także kaplicy Poklewskich-Koziełłów, znajdującej się tuż obok, na terenie parafii Pašilė, we wsi Antakalnis I. Ponadto w 2015 r. wykopaliska archeologiczne przeprowadzone na cmentarzu w Pašilė ujawniły niespodziewane znalezisko – w miejscu pochówku hrabiego Stanisława Kazimierza Kossakowskiego odkryto liczącą 20 metrów kwadratowych kryptę z niemal 12 trumnami. Przypuszcza się, że część tych trumien wraz ze szczątkami przeniesiono w czasach sowieckich z kościoła św. Barbary w Pašilė.
Imponująca jest również architektura kościoła św. Barbary w Pašilė. Budynek jest w stylu klasycystycznym, ma trójspadowy dach, bez wież (przed drugą wojną światową miał wieżyczkę). Wnętrze kościoła jest subtelne i eleganckie, trzy nawy rozdzielają pilastry doryckie, a ołtarz główny zdobi obraz Stanisława Feliksa Kossakowskiego „Ukrzyżowanie”.
Dziś kościół św. Barbary w Pašilė jest nie tylko ośrodkiem religijnym, ale i cennym obiektem dziedzictwa kulturowego, świadczącym o historii regionu oraz wytrwałości mieszkańców w zachowaniu swoich tradycji i wiary.
Galeria i zasoby
Opisy materiałów archiwalnych są podane po litewsku.
Stiklo negatyve užfiksuota Vaitkuškio dvaro savininkų 1791 m. pastatyta Šv. Barboros bažnyčia. Klasicizmo stiliaus sakralinis pastatas užfiksuotas iš priekinio fasado pusės. Fasado plokštuma suskaidyta piliastrais, su nišomis apatinėje ir dešimties dalių langais viršutinėje fasado dalyje. Kiek aukščiau, frize, įrašas: „Dievo Apvaizdos“. Frontono centre saulės motyvas su Apvaizdos akimi viduryje.
Pašilės Šv. Barboros bažnyčia.