O kościele
Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Ukmergė, wznoszący się okazale w Ukmergė, to nie tylko miejsce religijne, lecz również wspaniały zabytek architektoniczny, odzwierciedlający wielowiekową historię miasta. Kościół ten, wzniesiony w 1820 r., w ciągu swego istnienia przeszedł wiele zmian i wyzwań.
Pierwszy kościół w Ukmergė wzniesiono już około 1387 r., co pokazuje, jak głębokie są chrześcijańskie tradycje miasta. Pierwszego proboszcza utrzymywano z trzech włók ziemi, które przydzielił sam wielki książę litewski Jagiełło. Kościół ten jednak nie przetrwał – zniszczyły go wojska moskiewskie w 1655 r.
Później, do 1674 r., kościół odbudowano, lecz nieszczęścia trwały nadal: budowla wzniesiona w 1764 r. spłonęła w 1786 r. Mimo to parafia się nie poddała – wkrótce wzniesiono kościół tymczasowy, dopóki w latach 1800–1820 obecny kościół nie powstał staraniem proboszcza Motiejusa Šneideravičiusa i dzięki ofiarom parafian.
Kościół ten stopniowo stał się nieodłączną częścią krajobrazu Ukmergė, choć cierpiał od różnych wydarzeń historycznych. W 1842 r. władze rosyjskie skonfiskowały ziemie kościoła, pozostawiając jedynie działkę w mieście oraz 18-hektarowy folwark Mikailiškiai. Później, w 1875 oraz 1901–1902 r., kościół remontowano, by zachować jego piękno i funkcjonalność.
W latach 1931–1939, pod kierunkiem inżyniera Vaclovasa Michnevičiusa i proboszcza Leonasa Špokevičiusa, kościół przebudowano, by odpowiadał potrzebom rosnącej wspólnoty. Podczas tej przebudowy powiększono go, dobudowując prezbiterium i dwie zakrystie, a na miejscu dawnej apsydy wzniesiono nową fasadę z portykiem. Pozwoliło to na ponowną konsekrację kościoła w 1935 r. przez arcybiskupa Juozapasa Skvireckasa.
Pod względem architektonicznym kościół to interesujące połączenie stylu neoklasycystycznego i barokowego. Prostokątny plan, bezwieżowa struktura z trzema nawami, przykrytymi sklepieniami kolebkowymi, tworzą wrażenie majestatu przy jednoczesnej harmonii. Ogrodzenie przykościelne z muru kamiennego, z bramą na słupach, nadaje dodatkowej solidności i dawnego uroku. Stoi tam również klasycystyczna dzwonnica, której dolna część jest murowana z kamienia, a górna – drewniana.
Wnętrze kościoła zachwyca również swoim pięknem: ołtarz centralny, ambona i organy tworzą wyjątkową atmosferę, w której splatają się religia, sztuka i historia. Każdy odwiedzający może tu poczuć wielowiekową tradycję duchową i kulturową.
Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Ukmergė to nie tylko dom modlitwy, lecz również żywy świadek wieloletniej walki o przetrwanie i oddania swojej wspólnocie oraz Bogu. Wizyta w tym kościele pozwala dotknąć historii miasta Ukmergė i Litwy, odczuć ducha minionych pokoleń i ich niezłomną wolę.
Pierwszy kościół w Ukmergė wzniesiono już około 1387 r., co pokazuje, jak głębokie są chrześcijańskie tradycje miasta. Pierwszego proboszcza utrzymywano z trzech włók ziemi, które przydzielił sam wielki książę litewski Jagiełło. Kościół ten jednak nie przetrwał – zniszczyły go wojska moskiewskie w 1655 r.
Później, do 1674 r., kościół odbudowano, lecz nieszczęścia trwały nadal: budowla wzniesiona w 1764 r. spłonęła w 1786 r. Mimo to parafia się nie poddała – wkrótce wzniesiono kościół tymczasowy, dopóki w latach 1800–1820 obecny kościół nie powstał staraniem proboszcza Motiejusa Šneideravičiusa i dzięki ofiarom parafian.
Kościół ten stopniowo stał się nieodłączną częścią krajobrazu Ukmergė, choć cierpiał od różnych wydarzeń historycznych. W 1842 r. władze rosyjskie skonfiskowały ziemie kościoła, pozostawiając jedynie działkę w mieście oraz 18-hektarowy folwark Mikailiškiai. Później, w 1875 oraz 1901–1902 r., kościół remontowano, by zachować jego piękno i funkcjonalność.
W latach 1931–1939, pod kierunkiem inżyniera Vaclovasa Michnevičiusa i proboszcza Leonasa Špokevičiusa, kościół przebudowano, by odpowiadał potrzebom rosnącej wspólnoty. Podczas tej przebudowy powiększono go, dobudowując prezbiterium i dwie zakrystie, a na miejscu dawnej apsydy wzniesiono nową fasadę z portykiem. Pozwoliło to na ponowną konsekrację kościoła w 1935 r. przez arcybiskupa Juozapasa Skvireckasa.
Pod względem architektonicznym kościół to interesujące połączenie stylu neoklasycystycznego i barokowego. Prostokątny plan, bezwieżowa struktura z trzema nawami, przykrytymi sklepieniami kolebkowymi, tworzą wrażenie majestatu przy jednoczesnej harmonii. Ogrodzenie przykościelne z muru kamiennego, z bramą na słupach, nadaje dodatkowej solidności i dawnego uroku. Stoi tam również klasycystyczna dzwonnica, której dolna część jest murowana z kamienia, a górna – drewniana.
Wnętrze kościoła zachwyca również swoim pięknem: ołtarz centralny, ambona i organy tworzą wyjątkową atmosferę, w której splatają się religia, sztuka i historia. Każdy odwiedzający może tu poczuć wielowiekową tradycję duchową i kulturową.
Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Ukmergė to nie tylko dom modlitwy, lecz również żywy świadek wieloletniej walki o przetrwanie i oddania swojej wspólnocie oraz Bogu. Wizyta w tym kościele pozwala dotknąć historii miasta Ukmergė i Litwy, odczuć ducha minionych pokoleń i ich niezłomną wolę.
Galeria i zasoby
Opisy materiałów archiwalnych są podane po litewsku.
Vilkmergė (dab. Ukmergė). Vaizdas į Šv. apaštalų Petro ir Povilo bažnyčią. Akmens mūro stačiakampio plano šventovė pastatyta 1800–1818 m. Stilius mišrus – klasicizmo ir romantizmo. Varpinė pastatyta 1836 m. pagal architekto Karolio Gregotavičiaus projektą.
Įrašas lenkų kalba virš fotografijos albumo lape: „Kościół w Wiłkomierzu“.
Autorė Aušra Marija Paulauskienė (Kėdainiai). „Ukmergės Šv. apaštalų Petro ir Povilo bažnyčia“. Stilizuotame stačiakampyje, apatinėje dešinėje ir viršutinėje kairėje dalyse, pavaizduota po saulutę – kryžių. Virš stačiakampio matyti kylantys paukščių siluetai. Šviesiai persikinės spalvos popieriaus ir rusvos spalvų derinys.