Biržų Šv. Jono Krikštytojo bažnyčia

Kościół św. Jana Chrzciciela w Biržai jest imponującym przykładem architektury rzymskokatolickiej, znajdującym się w mieście Biržai. Jego historia sięga jeszcze XV w., gdy Mikołaj II Radziwiłł ok. 1500 r. wzniósł pierwszy drewniany kościół. Choć jego wygląd się nie zachował, wiadomo, że kilka dziesięcioleci później uzupełnił go biskup Albert Radziwiłł, który między rzekami Apaščia i Agluona wzniósł kolejną drewnianą świątynię.

W XVI w. w Księstwie Birżańskim zaszły istotne zmiany religijne. Mikołaj Radziwiłł Rudy przyjął protestantyzm i prześladował katolików, przez co pierwszy kościół podupadł, a drugi zburzył Krzysztof I Radziwiłł. Jednak pod koniec XVII w. biskup wileński Stefan Pac zainicjował budowę nowego kościoła katolickiego, przy której zaczął pracować Andrzej Maciejewicz, który wzniósł kaplicę.

Ludwika Karolina Radziwiłłówna w 1692 r. wsparła urządzenie kolejnego kościoła katolickiego. Nowy kościół był drewniany, niewielki, z jednym ołtarzem i trzema dzwonami, lecz bez zakrystii. W XVIII w. Anna Radziwiłłowa z domu Sanguszko ufundowała kolejny drewniany kościół, który miał pięć wież i pięć ołtarzy.

Na początku XIX w. Biržai przypadły hrabiom Tyszkiewiczom. Jan Tyszkiewicz w latach 1853–1861 sfinansował budowę obecnego murowanego kościoła według projektu architekta Tomasza Tyszeckiego. Nadzór nad pracami budowlanymi sprawował Laurynas Cezaris Anikinis. Kościół poświęcił w 1861 r. sekretarz biskupa M. Valančiusa, Justinas Dovydavičius.

Kościół charakteryzuje się cechami barokowymi i klasycystycznymi. Jest to kościół halowy, na planie prostokąta (45×25 m), z dwiema wieżami sięgającymi 43 m wysokości. Wewnątrz znajdują się trzy nawy oddzielone filarami, nawa główna ma 15 m szerokości, a boczne – po 4,3 m. Wewnątrz można zobaczyć imponujące sklepienia krzyżowe oraz murowane ołtarze w stylu klasycystycznym z obrazami namalowanymi przez malarza Władysława Majerowskiego.

W kościele znajduje się także jeden z największych na Litwie instrumentów pneumatycznych – organy Jurgisa Astrauskasa, wykonane w 1935 r. Na terenie przykościelnym pochowanych jest kilku ważnych duchownych, a sam kościół służy nie tylko jako miejsce modlitwy, lecz także jako ośrodek kultury i wspólnoty z aktywną działalnością młodzieżową, rodzinną i chóralną.

Kościół św. Jana Chrzciciela w Biržai jest nie tylko ważnym obiektem religijnym, lecz także istotnym dziedzictwem kultury Litwy, pamiętanym ze względu na swoją bogatą historię i piękno architektoniczne.