O kościele
Kościół św. Jana Chrzciciela w Pasvalys to jedna z najbardziej imponujących świątyń Litwy, położona w Pasvalys, u zbiegu rzek Lėvuo i Svalia. Kościół łączy stylistykę baroku i historyzmu, odzwierciedlającą różnorodne tendencje epoki i rozwiązania estetyczne.
Historia sięga jeszcze 1497 r., kiedy wielki książę litewski Aleksander Jagiellończyk podarował działkę pod budowę kościoła, którą zorganizował ksiądz Jonas Grotas. Rok później J. Grotas został pierwszym proboszczem w Pasvalys, a w 1580 r. dobra dworskie przekazano na rzecz kościoła kapitule wileńskiej, która później go przebudowała. Pod koniec XVI wieku do tej parafii należały wsie Karkliškiai i Šlamai.
Jednak historia kościoła nie obyła się bez tragicznych wydarzeń. W 1776 r. kościół spłonął, lecz szybko go odbudowano. Nowy murowany kościół, wzniesiony w latach 1779–1787, był na planie prostokąta i nie miał wież. Dopiero później, w latach 1885–1887, staraniem proboszcza Vladasa Dambrauskasa kościół powiększono i dobudowano wieże.
Co ciekawe, w 1904 r. z inicjatywy proboszcza J. Banevičiusa obok kościoła wzniesiono przytułek i wybudowano most na rzece Lėvuo, a także murowaną dzwonnicę z trzema dzwonami. W okresie międzywojennym i po drugiej wojnie światowej kościół przechodził różne przebudowy i remonty, zwłaszcza po pożarze w 1933 r.
Jedną z najwybitniejszych postaci XX wieku związanych z tym kościołem był ksiądz Juozapas Čepėnas, który po długim więzieniu we Włodzimierzu mieszkał w Pasvalys i tu zmarł w 1976 r.
Architektura kościoła jest naprawdę imponująca. Dwuwieżowy kościół na planie prostokąta, z pięcioma przybudówkami i trzema nawami oddzielonymi filarami, tworzy podniosłą i uroczystą atmosferę. Wewnątrz znajduje się pięć ołtarzy, dopełniających piękno wnętrza. Teren przykościelny otacza tynkowany mur, nadający całemu zespołowi poczucie spójności i dopełnienia.
Kościół św. Jana Chrzciciela w Pasvalys jest nie tylko perłą architektury, lecz był też w czasach sowieckich ośrodkiem działalności religijnej i kulturalnej. To miejsce, w którym splatają się wydarzenia historyczne, osiągnięcia architektoniczne oraz historie ludzkich losów, pozostawiające ślad dla przyszłych pokoleń.
Historia sięga jeszcze 1497 r., kiedy wielki książę litewski Aleksander Jagiellończyk podarował działkę pod budowę kościoła, którą zorganizował ksiądz Jonas Grotas. Rok później J. Grotas został pierwszym proboszczem w Pasvalys, a w 1580 r. dobra dworskie przekazano na rzecz kościoła kapitule wileńskiej, która później go przebudowała. Pod koniec XVI wieku do tej parafii należały wsie Karkliškiai i Šlamai.
Jednak historia kościoła nie obyła się bez tragicznych wydarzeń. W 1776 r. kościół spłonął, lecz szybko go odbudowano. Nowy murowany kościół, wzniesiony w latach 1779–1787, był na planie prostokąta i nie miał wież. Dopiero później, w latach 1885–1887, staraniem proboszcza Vladasa Dambrauskasa kościół powiększono i dobudowano wieże.
Co ciekawe, w 1904 r. z inicjatywy proboszcza J. Banevičiusa obok kościoła wzniesiono przytułek i wybudowano most na rzece Lėvuo, a także murowaną dzwonnicę z trzema dzwonami. W okresie międzywojennym i po drugiej wojnie światowej kościół przechodził różne przebudowy i remonty, zwłaszcza po pożarze w 1933 r.
Jedną z najwybitniejszych postaci XX wieku związanych z tym kościołem był ksiądz Juozapas Čepėnas, który po długim więzieniu we Włodzimierzu mieszkał w Pasvalys i tu zmarł w 1976 r.
Architektura kościoła jest naprawdę imponująca. Dwuwieżowy kościół na planie prostokąta, z pięcioma przybudówkami i trzema nawami oddzielonymi filarami, tworzy podniosłą i uroczystą atmosferę. Wewnątrz znajduje się pięć ołtarzy, dopełniających piękno wnętrza. Teren przykościelny otacza tynkowany mur, nadający całemu zespołowi poczucie spójności i dopełnienia.
Kościół św. Jana Chrzciciela w Pasvalys jest nie tylko perłą architektury, lecz był też w czasach sowieckich ośrodkiem działalności religijnej i kulturalnej. To miejsce, w którym splatają się wydarzenia historyczne, osiągnięcia architektoniczne oraz historie ludzkich losów, pozostawiające ślad dla przyszłych pokoleń.
Galeria i zasoby
Opisy materiałów archiwalnych są podane po litewsku.
Bažnyčios, statytos 1861 m., įėjimo fragmentas. Matyti ant bažnyčios laiptų sėdinčios elgetos. Fotografas karininkas Medardas Vasiliauskas. Nuotrauka paklijuota ant kartoninio pasporto. Pasporto reverse įrašas: „Biržai / prie bažnyčios / M. Vasiliausko / 5 p. pulkas“.
Bažnyčios, statytos 1861 m., įėjimo fragmentas. Matyti ant bažnyčios laiptų sėdinčios elgetos. Nuotrauka autoriaus įvardinta „Vėlinių ubagai“. Fotografas karininkas Medardas Vasiliauskas.