O kościele
Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Šimoniai to imponujący przykład architektury drewnianej, znajdujący się w małym miasteczku Šimoniai, w rejonie Kupiškis. Kościół ten nie tylko odzwierciedla wiarę i duchowość miejscowej wspólnoty, lecz posiada również bogatą i barwną historię.
Pierwsze budowle sakralne w Šimoniai powstały już w XVII w. W 1669 r. wzmiankowana jest kaplica, a już dwa lata później, w 1671 r., biskup Mikalojus Steponas Pacas konsekrował nowo wzniesiony kościół. Podarował on również obraz poświęcony Najświętszej Maryi Pannie, ornat i srebrny kielich. Gest ten jeszcze bardziej wzmocnił znaczenie świątyni dla miejscowych mieszkańców i pielgrzymów, gdyż zaczęto wówczas rejestrować niezwykłe uzdrowienia.
Pod koniec XVIII w. ksiądz K. Sveitkauskis zadbał o to, by stary kościół zastąpiono nową, ośmioboczną budowlą z trzema ołtarzami. Na początku XIX w. proboszcz Vladislovas Bareika jeszcze bardziej rozbudował kościół, wznosząc dzwonnicę i zawieszając cztery dzwony. W tym czasie w Šimoniai działała też szkoła parafialna, w której posługiwał wybitny litewski działacz kulturalny owych czasów, poeta Antanas Strazdas.
Jednak początek XX w. był bezlitosny dla świątyni. Podczas pierwszej wojny światowej, w 1915 r., kościół spłonął wraz z plebanią, a dzwonnicę wysadzono w powietrze. Dwa dzwony wywieziono do Rosji, dwa pozostałe stopiły się. Nabożeństwa odprawiano tymczasowo w sali szkolnej, dopóki dzięki proboszczowi J. Norvili w 1920 r. nie wzniesiono obecnego drewnianego kościoła. Rok później zainstalowano tu organy przeniesione z Troškūnai.
W kolejnych dziesięcioleciach kościół był stale upiększany i utrzymywany w porządku. Proboszcz Jurgis Martinaitis zajmował się dekoracją wnętrza, montażem nowych ołtarzy i zakupem dzwonów. Z jego inicjatywy wzniesiono salę parafialną, figurę Matki Bożej i altarię.
Pod względem architektonicznym kościół ma plan prostokąta, jest jednowieżową budowlą z wieżyczką i trójboczną apsydą. Wewnątrz znajdują się trzy nawy i tyleż ołtarzy. Kamienny mur otaczający teren przykościelny nadaje mu dodatkowego uroku i wrażenia solidności.
Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Šimoniai jest nie tylko ważnym miejscem pielgrzymek katolickich w diecezji poniewieskiej, lecz także żywym świadkiem wieloletniej historii miejscowej wspólnoty oraz strażnikiem duchowości i wartości dziedzictwa kulturowego.
Pierwsze budowle sakralne w Šimoniai powstały już w XVII w. W 1669 r. wzmiankowana jest kaplica, a już dwa lata później, w 1671 r., biskup Mikalojus Steponas Pacas konsekrował nowo wzniesiony kościół. Podarował on również obraz poświęcony Najświętszej Maryi Pannie, ornat i srebrny kielich. Gest ten jeszcze bardziej wzmocnił znaczenie świątyni dla miejscowych mieszkańców i pielgrzymów, gdyż zaczęto wówczas rejestrować niezwykłe uzdrowienia.
Pod koniec XVIII w. ksiądz K. Sveitkauskis zadbał o to, by stary kościół zastąpiono nową, ośmioboczną budowlą z trzema ołtarzami. Na początku XIX w. proboszcz Vladislovas Bareika jeszcze bardziej rozbudował kościół, wznosząc dzwonnicę i zawieszając cztery dzwony. W tym czasie w Šimoniai działała też szkoła parafialna, w której posługiwał wybitny litewski działacz kulturalny owych czasów, poeta Antanas Strazdas.
Jednak początek XX w. był bezlitosny dla świątyni. Podczas pierwszej wojny światowej, w 1915 r., kościół spłonął wraz z plebanią, a dzwonnicę wysadzono w powietrze. Dwa dzwony wywieziono do Rosji, dwa pozostałe stopiły się. Nabożeństwa odprawiano tymczasowo w sali szkolnej, dopóki dzięki proboszczowi J. Norvili w 1920 r. nie wzniesiono obecnego drewnianego kościoła. Rok później zainstalowano tu organy przeniesione z Troškūnai.
W kolejnych dziesięcioleciach kościół był stale upiększany i utrzymywany w porządku. Proboszcz Jurgis Martinaitis zajmował się dekoracją wnętrza, montażem nowych ołtarzy i zakupem dzwonów. Z jego inicjatywy wzniesiono salę parafialną, figurę Matki Bożej i altarię.
Pod względem architektonicznym kościół ma plan prostokąta, jest jednowieżową budowlą z wieżyczką i trójboczną apsydą. Wewnątrz znajdują się trzy nawy i tyleż ołtarzy. Kamienny mur otaczający teren przykościelny nadaje mu dodatkowego uroku i wrażenia solidności.
Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Šimoniai jest nie tylko ważnym miejscem pielgrzymek katolickich w diecezji poniewieskiej, lecz także żywym świadkiem wieloletniej historii miejscowej wspólnoty oraz strażnikiem duchowości i wartości dziedzictwa kulturowego.
Galeria i zasoby
Opisy materiałów archiwalnych są podane po litewsku.
Šimonių miestelio vaizdas. Negatyve matoma Šimonių Švč. Mergelės Marijos Ėmimo į dangų bažnyčia.
Fotografijoje matyti gyvenamieji ir ūkinės paskirties pastatai bei medinė Šimonių Švč. Mergelės Marijos Ėmimo į dangų bažnyčia (tebestovinti iki šiol). Bažnyčia pastatyta 1920 m., vietoje 1779-1915 m. stovėjusios bei varpinę su keturiais varpais turėjusios bažnyčios.