O kościele
Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kabeliai to jedno z tych miejsc, w których splatają się historia, wiara i kultura. Ten drewniany kościół, zbudowany w 1911 roku, jest perłą architektury ludowej, stojącą we wsi Kabeliai, niedaleko Marcinkonys.
Historia kościoła zaczęła się, gdy generał-gubernator wileński zezwolił w 1909 roku na przeniesienie starego kościoła w Ratnyčia (św. Apostoła Bartłomieja) do Kabeliai. Kościół, który tu przybył i się zakorzenił, powiększono w 1916 roku, a już pięć lat później utworzono tu parafię. Od 1919 roku proboszcz Pranciškus Čaglys aktywnie krzewił pobożność parafian, pielęgnował litewskość i wspierał oświatę, choć doświadczył za to prześladowań ze strony władz polskich.
W czasach sowieckich, gdy wiele form działalności religijnej było zakazanych lub ograniczonych, parafia w Kabeliai stała się ośrodkiem podziemnego seminarium duchownego. W plebanii potajemnie kształcono i święcono księży, zbierano informacje do „Kroniki Kościoła Katolickiego na Litwie”. W tym kościele posługiwały takie postacie jak ksiądz jezuita Karolis Garuckas i jego uczeń Jonas Lauriūnas, którzy umacniali wiarę i opór wobec reżimu sowieckiego.
Jedną z najbardziej charakterystycznych cech kościoła w Kabeliai są jego formy architektury ludowej – plan prostokątny z dwuwieżową strukturą i niskimi zakrystiami. Na terenie przykościelnym stoi dwukondygnacyjna drewniana dzwonnica, która również świadczy o architektonicznym dziedzictwie regionu. Co ciekawe, w 2020 roku na strychu kościoła znaleziono części starych organów, na których, jak się przypuszcza, mógł grać Konstantinas Čiurlionis, ojciec słynnego kompozytora Mikalojusa Konstantinasa Čiurlionisa.
Co roku 15 sierpnia odbywa się tu odpust tytularny parafii – Matki Bożej Zielnej, na który gromadzi się liczna rzesza wiernych. Obecny proboszcz parafii, Bronius Krakevičius, obsługuje oprócz Kabeliai także parafię świętych apostołów Szymona i Judy Tadeusza w Marcinkonys. Dziś kościół w Kabeliai nie tylko strzeże pamięci historycznej, ale nadal pełni funkcję ważnego ośrodka duchowego dla miejscowej wspólnoty.
Historia kościoła zaczęła się, gdy generał-gubernator wileński zezwolił w 1909 roku na przeniesienie starego kościoła w Ratnyčia (św. Apostoła Bartłomieja) do Kabeliai. Kościół, który tu przybył i się zakorzenił, powiększono w 1916 roku, a już pięć lat później utworzono tu parafię. Od 1919 roku proboszcz Pranciškus Čaglys aktywnie krzewił pobożność parafian, pielęgnował litewskość i wspierał oświatę, choć doświadczył za to prześladowań ze strony władz polskich.
W czasach sowieckich, gdy wiele form działalności religijnej było zakazanych lub ograniczonych, parafia w Kabeliai stała się ośrodkiem podziemnego seminarium duchownego. W plebanii potajemnie kształcono i święcono księży, zbierano informacje do „Kroniki Kościoła Katolickiego na Litwie”. W tym kościele posługiwały takie postacie jak ksiądz jezuita Karolis Garuckas i jego uczeń Jonas Lauriūnas, którzy umacniali wiarę i opór wobec reżimu sowieckiego.
Jedną z najbardziej charakterystycznych cech kościoła w Kabeliai są jego formy architektury ludowej – plan prostokątny z dwuwieżową strukturą i niskimi zakrystiami. Na terenie przykościelnym stoi dwukondygnacyjna drewniana dzwonnica, która również świadczy o architektonicznym dziedzictwie regionu. Co ciekawe, w 2020 roku na strychu kościoła znaleziono części starych organów, na których, jak się przypuszcza, mógł grać Konstantinas Čiurlionis, ojciec słynnego kompozytora Mikalojusa Konstantinasa Čiurlionisa.
Co roku 15 sierpnia odbywa się tu odpust tytularny parafii – Matki Bożej Zielnej, na który gromadzi się liczna rzesza wiernych. Obecny proboszcz parafii, Bronius Krakevičius, obsługuje oprócz Kabeliai także parafię świętych apostołów Szymona i Judy Tadeusza w Marcinkonys. Dziś kościół w Kabeliai nie tylko strzeże pamięci historycznej, ale nadal pełni funkcję ważnego ośrodka duchowego dla miejscowej wspólnoty.
Galeria i zasoby
Opisy materiałów archiwalnych są podane po litewsku.
Vilniaus krašto lietuviai 1920–1939 m.Lietuvių švietimo draugijos „Rytas" Kabelių I, Kabelių II ir Šklėrių pradinių mokyklų mokinių ir mokytojų nuotrauka prie Kabelių bažnyčios.Partijos istorijos institutas, Nr. 49.1-49.