O kościele
Kościół Matki Bożej Szkaplerznej w Kernavė to jeden z najbardziej imponujących zabytków kultury i architektury Litwy, stojący w miasteczku Kernavė, na górnej terasie prawego brzegu rzeki Neris. To miejsce, w którym splatają się dawne tradycje chrześcijańskie ze współczesną architekturą.
Pierwszy kościół w Kernavė wybudowano jeszcze przed 1430 r. Stał się on ważnym ośrodkiem religijnym i kulturalnym, a jego historia rozpoczęła się wraz z zarządczynią dworu Oną Kareivaitė-Mačkuvienė, która w 1496 r. obdarowała kościół i ustanowiła altarię. Ponadto w 1508 r. podarowała kościołowi jeszcze więcej majątku. W okresie reformacji niedaleko kościoła wybudowano kaplicę sekty ariańskiej, która nawet czasowo przejęła beneficjum kościoła. Kościół był wielokrotnie odbudowywany i remontowany – w 1522 r. po pierwszej odbudowie, po pożarze w 1655 r. wybudowano tymczasowy kościół, a po 1674 r. rozpoczęto budowę nowego.
W 1739 r. w Kernavė zbudowano kościół z dębowych bali, który działał przez blisko dwa stulecia, aż w 1933 r. został rozebrany i przewieziony do Krivonys, gdzie stał się kościołem św. Antoniego Padewskiego w Krivonys.
Budowa nowego, obecnego murowanego kościoła rozpoczęła się w 1910 r. i zakończyła w 1920 r., a konsekrowano go w 1925 r. Kościół w stylu neogotyckim ma wysoką wieżę fasadową, pięcioboczną absydę i zakrystie po bokach. Jego wnętrze jest trójnawowe, sklepione, a teren przykościelny otacza ogrodzenie z muru ceglanego z bramami ostrołukowymi. Na terenie przykościelnym znajdują się też dwie kaplice: drewniana (z XVIII w., obecnie służąca jako muzeum zabytków kościelnych) oraz kaplica mauzoleum (wybudowana w 1856 r.; pochowani są w niej członkowie rodzin Römerów, Puzynów, Lubaneckich i Chrapowickich). Stoi tu również pomnik żołnierza litewskiego.
Kościół zdobi nie tylko architektura, ale i znacząca przeszłość historyczna. Na początku XX w. ksiądz Viktoras Miškinis zaczął odprawiać nabożeństwa po litewsku. W latach 1930–1934 i 1968–1979 proboszczem był tu działacz społeczny, pisarz i krzewiciel litewskości Nikodemas Švogžlys-Milžinas, który wyremontował kościół, napisał historię Kernavė i założył muzeum. Później został pochowany na terenie przykościelnym. Po II wojnie światowej bolszewicy skazali i zesłali proboszcza Zenonasa Baužisa, który zmarł w więzieniu, a proboszcza Kazimierasa Pivariūnasa skazali na 10 lat więzienia.
W kolejnych latach ksiądz prałat Česlovas Krivaitis, proboszcz od 1979 r., odnowił kościół, wybudował plebanię i urządził muzeum. Z jego inicjatywy w 1985 r. wzniesiono pomnik 600-lecia chrześcijaństwa na Litwie.
Odwiedzając ten kościół, można poczuć tchnienie historii i zobaczyć piękno wspaniałej architektury, które nie tylko zdobi Kernavė, ale i przypomina o bogatej religijnej oraz kulturowej przeszłości Litwy.
Pierwszy kościół w Kernavė wybudowano jeszcze przed 1430 r. Stał się on ważnym ośrodkiem religijnym i kulturalnym, a jego historia rozpoczęła się wraz z zarządczynią dworu Oną Kareivaitė-Mačkuvienė, która w 1496 r. obdarowała kościół i ustanowiła altarię. Ponadto w 1508 r. podarowała kościołowi jeszcze więcej majątku. W okresie reformacji niedaleko kościoła wybudowano kaplicę sekty ariańskiej, która nawet czasowo przejęła beneficjum kościoła. Kościół był wielokrotnie odbudowywany i remontowany – w 1522 r. po pierwszej odbudowie, po pożarze w 1655 r. wybudowano tymczasowy kościół, a po 1674 r. rozpoczęto budowę nowego.
W 1739 r. w Kernavė zbudowano kościół z dębowych bali, który działał przez blisko dwa stulecia, aż w 1933 r. został rozebrany i przewieziony do Krivonys, gdzie stał się kościołem św. Antoniego Padewskiego w Krivonys.
Budowa nowego, obecnego murowanego kościoła rozpoczęła się w 1910 r. i zakończyła w 1920 r., a konsekrowano go w 1925 r. Kościół w stylu neogotyckim ma wysoką wieżę fasadową, pięcioboczną absydę i zakrystie po bokach. Jego wnętrze jest trójnawowe, sklepione, a teren przykościelny otacza ogrodzenie z muru ceglanego z bramami ostrołukowymi. Na terenie przykościelnym znajdują się też dwie kaplice: drewniana (z XVIII w., obecnie służąca jako muzeum zabytków kościelnych) oraz kaplica mauzoleum (wybudowana w 1856 r.; pochowani są w niej członkowie rodzin Römerów, Puzynów, Lubaneckich i Chrapowickich). Stoi tu również pomnik żołnierza litewskiego.
Kościół zdobi nie tylko architektura, ale i znacząca przeszłość historyczna. Na początku XX w. ksiądz Viktoras Miškinis zaczął odprawiać nabożeństwa po litewsku. W latach 1930–1934 i 1968–1979 proboszczem był tu działacz społeczny, pisarz i krzewiciel litewskości Nikodemas Švogžlys-Milžinas, który wyremontował kościół, napisał historię Kernavė i założył muzeum. Później został pochowany na terenie przykościelnym. Po II wojnie światowej bolszewicy skazali i zesłali proboszcza Zenonasa Baužisa, który zmarł w więzieniu, a proboszcza Kazimierasa Pivariūnasa skazali na 10 lat więzienia.
W kolejnych latach ksiądz prałat Česlovas Krivaitis, proboszcz od 1979 r., odnowił kościół, wybudował plebanię i urządził muzeum. Z jego inicjatywy w 1985 r. wzniesiono pomnik 600-lecia chrześcijaństwa na Litwie.
Odwiedzając ten kościół, można poczuć tchnienie historii i zobaczyć piękno wspaniałej architektury, które nie tylko zdobi Kernavė, ale i przypomina o bogatej religijnej oraz kulturowej przeszłości Litwy.
Galeria i zasoby
Opisy materiałów archiwalnych są podane po litewsku.
Grupė žmonių lauke. Tolumoje matyti Kernavės Švč. Mergelės Marijos Škaplierinės bažnyčia.
Bažnyčios, pastatytos 1920 m., bendras vaizdas iš toli, pro medžius.