O kościele
Kościół św. Anny w Vievisie to prawdziwa perła, stojąca na północnym brzegu jeziora Vievis. Jego historia jest bogata i barwna, obejmująca kilka wieków i wiele dramatycznych wydarzeń.
Pierwszy kościół, wzmiankowany w źródłach pisanych, zbudowano przed 1550 rokiem. W XVII wieku decyzją Bogdana Ogińskiego kościół katolicki przekazano prawosławnym. W tym czasie w Vievisie stały dwie cerkwie prawosławne, jednak po 1625 roku, po śmierci B. Ogińskiego, zostały zlikwidowane, ponieważ jego dzieci powróciły do katolicyzmu.
W 1688 roku w Vievisie zbudowano nowy kościół, ale spłonął on w 1794 roku. Wkrótce, w 1796 roku, na jego miejscu wzniesiono drewniany kościół, który również nie przetrwał długo – w 1812 roku ponownie padł ofiarą płomieni.
W latach 1816–1821 Gabriel Ogiński zbudował kolejny kościół katolicki. Niestety, i ten nie okazał się trwały – w 1907 roku podpalił go piorun. Następnie opracowano projekt murowanego kościoła, którego realizację rozpoczęto w 1908 roku, jednak z powodu I wojny światowej budowę wstrzymano.
Po wojnie, od 1925 do 1931 roku, prace budowlane kontynuowano pod kierunkiem inżyniera Vaclovasa Michnevičiusa. Proboszczem w tym okresie był Juozapas Mincevičius, który wraz z parafianami aktywnie troszczył się o odbudowę kościoła. Ostatecznie w 1931 roku kościół został ukończony i poświęcony.
Podczas II wojny światowej, w 1944 roku, spłonęła plebania, a w czasach sowieckich, w latach 1959–1979, w Vievisie działała kuria Diecezji Kajszadorys. W 1980 roku kościół obrabowano, jednak nie przeszkodziło to mu pozostać ważnym ośrodkiem religijnym i kulturowym.
Pod względem architektonicznym kościół św. Anny w Vievisie jest znakomitym przykładem stylu neobarokowego z elementami klasycyzmu. Zbudowany jest z jasnej cegły i ma układ bazyliki na planie krzyża łacińskiego, z dwiema wieżami fasadowymi. Wewnątrz kościół jest trójnawowy, kryty sklepieniami krzyżowymi. Wokół terenu przykościelnego ciągnie się murowane ogrodzenie z artystyczną metalową bramą, zaprojektowaną przez architekta M. Vaidakavičiusa.
Na terenie przykościelnym pochowano kilka wybitnych osób: księdza J. Mincevičiusa, wikariuszy P. Budrauskasa, Č. Kavaliauskasa (teologa i tłumacza Biblii) oraz księdza altarystę R. Šalčiūnasa.
Kościół św. Anny w Vievisie to nie tylko miejsce obrzędów religijnych – to żywy świadek historii, pamiętający różne epoki i zawiłe zakręty dziejów Litwy.
Pierwszy kościół, wzmiankowany w źródłach pisanych, zbudowano przed 1550 rokiem. W XVII wieku decyzją Bogdana Ogińskiego kościół katolicki przekazano prawosławnym. W tym czasie w Vievisie stały dwie cerkwie prawosławne, jednak po 1625 roku, po śmierci B. Ogińskiego, zostały zlikwidowane, ponieważ jego dzieci powróciły do katolicyzmu.
W 1688 roku w Vievisie zbudowano nowy kościół, ale spłonął on w 1794 roku. Wkrótce, w 1796 roku, na jego miejscu wzniesiono drewniany kościół, który również nie przetrwał długo – w 1812 roku ponownie padł ofiarą płomieni.
W latach 1816–1821 Gabriel Ogiński zbudował kolejny kościół katolicki. Niestety, i ten nie okazał się trwały – w 1907 roku podpalił go piorun. Następnie opracowano projekt murowanego kościoła, którego realizację rozpoczęto w 1908 roku, jednak z powodu I wojny światowej budowę wstrzymano.
Po wojnie, od 1925 do 1931 roku, prace budowlane kontynuowano pod kierunkiem inżyniera Vaclovasa Michnevičiusa. Proboszczem w tym okresie był Juozapas Mincevičius, który wraz z parafianami aktywnie troszczył się o odbudowę kościoła. Ostatecznie w 1931 roku kościół został ukończony i poświęcony.
Podczas II wojny światowej, w 1944 roku, spłonęła plebania, a w czasach sowieckich, w latach 1959–1979, w Vievisie działała kuria Diecezji Kajszadorys. W 1980 roku kościół obrabowano, jednak nie przeszkodziło to mu pozostać ważnym ośrodkiem religijnym i kulturowym.
Pod względem architektonicznym kościół św. Anny w Vievisie jest znakomitym przykładem stylu neobarokowego z elementami klasycyzmu. Zbudowany jest z jasnej cegły i ma układ bazyliki na planie krzyża łacińskiego, z dwiema wieżami fasadowymi. Wewnątrz kościół jest trójnawowy, kryty sklepieniami krzyżowymi. Wokół terenu przykościelnego ciągnie się murowane ogrodzenie z artystyczną metalową bramą, zaprojektowaną przez architekta M. Vaidakavičiusa.
Na terenie przykościelnym pochowano kilka wybitnych osób: księdza J. Mincevičiusa, wikariuszy P. Budrauskasa, Č. Kavaliauskasa (teologa i tłumacza Biblii) oraz księdza altarystę R. Šalčiūnasa.
Kościół św. Anny w Vievisie to nie tylko miejsce obrzędów religijnych – to żywy świadek historii, pamiętający różne epoki i zawiłe zakręty dziejów Litwy.
Galeria i zasoby
Opisy materiałów archiwalnych są podane po litewsku.
Vilniaus gubernijos [Vievio] bažnyčia (neišlikusi).(Originalus stiklo negatyvas saugomas Lietuvos nacionaliniame muziejuje, Nr. AN 7234).