O kościele
Kościół św. Apostołów Piotra i Pawła w Apytalaukis to niezwykła i bogata historycznie świątynia, położona we wsi Apytalaukis, niedaleko Kėdainiai. Stojąc u zbiegu rzek Nevėžis i Alkupis, kościół ten jest prawdziwą perłą architektury barokowej z elementami renesansu.
Pierwszy kościół wzniesiono jeszcze przed 1635 r., a jego fundatorem był hrabia Petras Šiukšta. Ze starych inwentarzy wiadomo, że w 1642 r. działał tu drewniany kościół, budowany wówczas w miejsce murowanego, który do 1677 r. wciąż nie był ukończony. Pod koniec XVII w. Kazimierz Zawisza wraz z żoną Krystyną Mleczko ufundowali altarię. W XVIII w. nabożeństwa często odprawiali jezuici z misji w Kėdainiach, a w szkole parafialnej kształcono miejscowe dzieci.
Co ciekawe, na początku XIX w. w kościele wzmiankowano organki o siedmiu rejestrach oraz różne instrumenty muzyczne, jak bębny, waltornie i dudy, co pokazuje, że świątynia służyła nie tylko celom religijnym, ale i kulturalnym. W 1851 r. kościół otrzymał pozwolenie na dobudowanie wieży, a w latach 1902–1919 proboszcz V. Mockus wraz z ziemianinem Titasem Šniukštą odbudowali murowany kościół. W tym okresie do parafii należały też filie Lančiūnava i Šventybrastis.
Słynny Vincentas Rimkevičius, który był proboszczem w Apytalaukis i zmarł w 1934 r., był aktywnym wspierającym knygnešiai (litewskich przemytników zakazanych książek) oraz opiekunem pisma „Tėvynės sargas”. Za swoją działalność był prześladowany przez władze carskie.
Pod względem architektonicznym kościół wyróżnia się planem krzyża łacińskiego i okazałą wieżą. Wewnątrz dominują sklepienia kolebkowe, które nadają przestrzeni sakralnej szczególnego piękna i harmonii. Styl barokowy z elementami renesansu wzbogaca budowlę, czyniąc ją unikalnym zabytkiem litewskiej sztuki sakralnej.
Tak więc kościół św. Apostołów Piotra i Pawła w Apytalaukis jest niewątpliwie jedną z najważniejszych części litewskiego dziedzictwa kulturowego, w której splatają się historia, architektura i losy miejscowych ludzi.
Pierwszy kościół wzniesiono jeszcze przed 1635 r., a jego fundatorem był hrabia Petras Šiukšta. Ze starych inwentarzy wiadomo, że w 1642 r. działał tu drewniany kościół, budowany wówczas w miejsce murowanego, który do 1677 r. wciąż nie był ukończony. Pod koniec XVII w. Kazimierz Zawisza wraz z żoną Krystyną Mleczko ufundowali altarię. W XVIII w. nabożeństwa często odprawiali jezuici z misji w Kėdainiach, a w szkole parafialnej kształcono miejscowe dzieci.
Co ciekawe, na początku XIX w. w kościele wzmiankowano organki o siedmiu rejestrach oraz różne instrumenty muzyczne, jak bębny, waltornie i dudy, co pokazuje, że świątynia służyła nie tylko celom religijnym, ale i kulturalnym. W 1851 r. kościół otrzymał pozwolenie na dobudowanie wieży, a w latach 1902–1919 proboszcz V. Mockus wraz z ziemianinem Titasem Šniukštą odbudowali murowany kościół. W tym okresie do parafii należały też filie Lančiūnava i Šventybrastis.
Słynny Vincentas Rimkevičius, który był proboszczem w Apytalaukis i zmarł w 1934 r., był aktywnym wspierającym knygnešiai (litewskich przemytników zakazanych książek) oraz opiekunem pisma „Tėvynės sargas”. Za swoją działalność był prześladowany przez władze carskie.
Pod względem architektonicznym kościół wyróżnia się planem krzyża łacińskiego i okazałą wieżą. Wewnątrz dominują sklepienia kolebkowe, które nadają przestrzeni sakralnej szczególnego piękna i harmonii. Styl barokowy z elementami renesansu wzbogaca budowlę, czyniąc ją unikalnym zabytkiem litewskiej sztuki sakralnej.
Tak więc kościół św. Apostołów Piotra i Pawła w Apytalaukis jest niewątpliwie jedną z najważniejszych części litewskiego dziedzictwa kulturowego, w której splatają się historia, architektura i losy miejscowych ludzi.
Galeria i zasoby
Opisy materiałów archiwalnych są podane po litewsku.
Apytalaukio šv. apaštalų Petro ir Povilo bažnyčia, XVII a. Architektūra barokinė su renesanso bruožais. 1851 m. gautas leidimas pristatyti bokštą. Vaizdas iš vakarų. Reverese įrašas: „Apytalaukio bažnyčia 1931-VII-4“.
Apytalaukio šv. apaštalų Petro ir Povilo bažnyčia, XVII a. Architektūra barokinė su renesanso bruožais. 1851 m. gautas leidimas pristatyti bokštą. Vaizdas iš pietvakarių.