O kościele
Po raz pierwszy parafię utworzono już w 1538 r. Do 1636 r. zbudowano pierwszy kościół, jednak z czasem został on przebudowany i uzupełniony nowymi elementami. W 1636 r. w majątku Kavarskas wzniesiono murowaną kaplicę, która stała się ważnym ośrodkiem duchowym regionu.
Ponownie przebudowany w 1697 r., kościół ten przeszedł wiele zmian i prób. Jednym z ważnych momentów było wsparcie udzielone przez Michała Ogińskiego, które pozwoliło kościołowi rozkwitnąć. Ponadto w 1781 r. wzmiankowana jest szkoła parafialna, co pokazuje, że kościół był ośrodkiem nie tylko duchowym, ale i kulturalno-oświatowym.
Niestety, pożar miasta w 1842 r. zniszczył plebanię i inne budynki gospodarcze. Mimo to w 1857 r. rozpoczęto budowę obecnego jednowieżowego kościoła. Jednak jej przebieg był wstrzymywany przez powstania i okresy napięć politycznych. Dopiero w 1864 r. uzyskano pozwolenie na kontynuowanie budowy, a w 1887 r. kościół został całkowicie ukończony.
Na początku XX wieku, od 1909 do 1914 r., działał tu oddział Litewskiego Katolickiego Towarzystwa Trzeźwości. Podczas pierwszej wojny światowej kościół został uszkodzony, ale później odbudowany dzięki funduszom parafian oraz hojnego litewskiego Amerykanina Pranciškusa Kalibatasa. Najważniejsze prace remontowe trwały w latach 1924–1931: urządzono ołtarze boczne i ołtarz główny, odbudowano wieżę, zawieszono trzy dzwony, a w 1929 r. zakupiono organy.
Kościół wyróżnia się także oryginalną architekturą – jest to historyzująca konstrukcja budynku, w której dominują elementy neobaroku i neoklasycyzmu. Wewnątrz znajduje się trójnawowa przestrzeń, oddzielona filarami, przykryta sklepieniem kolebkowym. Na terenie przykościelnym stoi kapliczka i trzykondygnacyjny słup przydrożny (stogastulpis), które nadają miejscu szczególnej sakralności.
Nie zapominajmy o księżach, którzy służyli tej wspólnocie: Valerijonas Kekys pracował tu od 1947 do 1975 r., a Albertas Perminas był administratorem parafii od 1975 r. i jest pochowany na terenie przykościelnym.
Cała ta historia pokazuje, że kościół św. Jana Chrzciciela w Kavarskas to nie tylko budowla, ale i duchowo-kulturalny ośrodek, łączący przeszłość z teraźniejszością, zdecydowanie wart odwiedzenia dla każdego, kto pragnie poczuć ducha litewskiej historii i kultury.
Galeria i zasoby
Opisy materiałów archiwalnych są podane po litewsku.
Fotoatvirukas. Kavarsko Šventojo Jono Krikštytojo bažnyčios pietvakarių fasadas. Pavaizduota stačiakampio plano pseudobazilikinė trinavė bažnyčia su trijų tarpsnių nežymiai atsikišusiu varpinės bokštu šiaurės vakarų dalyje ir pusapskrite apside pietryčių dalyje. Pagrindinio tūrio, šiaurės rytų, pietvakarių fasadų rizalitų stogų forma – dvišlaitė, pietryčių, šiaurės vakarų fasadų prieangių – vienšlaitė, apsidės – puskupolinė, bokšto – kupolinė. Šventovės aukštų išplanavimas – stačiakampio plano, trijų navų su prienaviu, virš jo įrengtu vargonų choru, priebažnyčiu šiaurės vakarų dalyje – bokšto I tarpsnyje, presbiterija pietryčių dalyje, abipus jos išdėstytomis 1 aukšto rytų zakristija bei 2 aukšto pietų zakristija. Bažnyčia statyta 1857–1887 m., restauruota, iš dalies atstatyta 1928 m., atstatymo projekto autorius – inžinierius Pranas Morkūnas (1873–1964). Kompozicijos priekiniame plane pavaizduoti greta šventovės augantys medžiai. 1930 m.
Nugarėlę skersinė punktyrinė linija suskaido į laiško ir gavėjo adreso laukus. Adreso vietą žymi trys viengubos ir viena dviguba išilginės punktyrinės linijos; po išilginėmis linijomis išspausdintas dalinai nusitrynęs užrašas „JASKAUN N 5“. Laiško lauko apatinėje dalyje – užrašas mėlynu tušinuku „Kavarsko Šv. Jono / krikštytojo bažnyčia / 1930 m.“.
Mūrinė bažnyčia su aukštu bokštu, apside ir priestatėliais užfiksuota iš šoninio fasado pusės.