O kościele
Historia kościoła sięga jeszcze końca XVII wieku, gdy do 1669 r. zbudowano kaplicę, obsługiwaną przez księży z Kavarskas. Prawdziwy rozwój rozpoczął się jednak w 1700 r., gdy Krzysztof Zawisza założył klasztor kanoników regularnych pokuty w Kurkliai i wzniósł pierwszy kościół. W 1735 r. zbudowano kościół drewniany, a od 1782 r. działała szkoła parafialna.
Co ciekawe, po powstaniu 1831 r. władze rosyjskie zamknęły klasztor, jednak parafia nadal istniała, należąc od 1849 r. do diecezji żmudzkiej. Następnie w 1871 r. uzyskano pozwolenie na budowę nowego drewnianego kościoła, którą ukończono w 1874 r.
W okresie międzywojennym przy kościele aktywnie działały różne organizacje katolickie, takie jak Pavasarininkai, Związek Mężczyzn Katolickich oraz oddział Związku Kobiet Katolickich. Szczególnie doniosłe wydarzenie miało miejsce 17 sierpnia 1930 r., gdy w Kurkliai zorganizowano kongres organizacji katolickich, w którym uczestniczyli biskup Mečislovas Reinys oraz profesor Pranas Dovydaitis. W 1938 r., z okazji 20-lecia odzyskania państwowości litewskiej, przy kościele postawiono zdobiony krzyż, a w 1939 r. – dom parafialny.
Niestety, 8 grudnia 1998 r. w kościele wybuchł pożar, który wyrządził spore szkody: spłonął ołtarz, dywany, część podłogi, wnętrze poczerniało, a organy uległy deformacji. W ciągu dwóch lat, dzięki pomocy władz i parafian, udało się odtworzyć wnętrze kościoła, oczyścić ściany, wyremontować podłogę oraz zainstalować nowy ołtarz i meble.
Architektonicznie kościół ma plan krzyża, cechuje się niskim transeptem oraz niewielkimi wieżyczkami nad frontonem. Ogrodzenie przykościelne wykonane jest z muru kamiennego z bramą na słupach, a na jego terenie znajduje się także ośmioboczna drewniana dzwonnica, zbudowana w tym samym 1874 r. Cała ta architektura odzwierciedla estetykę epoki i nadaje kościołowi szczególnego uroku.
Kościół św. Jerzego w Kurkliai to nie tylko drewniana konstrukcja – to żywa historia, w której splatają się praktyki religijne, życie wspólnoty i architektoniczne cuda. Każdy odwiedzający może tu poczuć tchnienie przeszłości i zrozumieć, jak ważne to miejsce było i nadal jest dla miejscowej wspólnoty.
Galeria i zasoby
Opisy materiałów archiwalnych są podane po litewsku.
Spalvota, horizontalaus formato nuotrauka. Kurklių Šv. Jurgio bažnyčia, Kranto g. 4, Kurklių mstl., Kurklių sen., Anykščių r. sav. Vaizdas iš pietryčių pusės. Fotografas Jonas Šimkus, Kretinga, 2001 m.
Medinė, liaudies architektūros ir klasicizmo bruožų, kryžminio plano, žemu transeptu, ant 4 kolonų parentu frontonu, virš kurio kyla bokštelis. Šventorių juosia akmenų mūro tvora ir lapuočiai medžiai. Jame, kairėje pusėje priešais bažnyčią stovi betoninis kryžius.
Žemaičių vyskupo Motiejaus Valančiaus iniciatyva gavus 1871 m. leidimą, bažnyčia parapijiečių lėšomis pastatyta 1874 m. vietoje senosios, 1735 m. statytos reguliariųjų atgailos kanauninkų vienuolyno bažnyčios.
Priklauso Motiejaus Valančiaus vyskupavimo laikotarpiu (1850–1875) pastatytoms ar restauruotoms bažnyčioms.
Aprašymą parengė Algirdas Čėsna, 2014-06-05.