O kościele
Kościół św. Michała Archanioła w Rumšiškės to nie tylko budowla religijna, ale i dziedzictwo kulturowe oraz świadek historii. Stojący w miasteczku Rumšiškės, zdobi brzegi Zalewu Kowieńskiego i rzeki Praviena. Kościół zbudowano w 1860 roku, jest drewniany i odzwierciedla formy architektury ludowej.
Pierwszy kościół w Rumšiškės zbudowano na początku XV w., choć nie jest wymieniony w wykazach diecezji wileńskiej z 1522 roku. Później, w 1573 roku, powstał nowy kościół za czasów biskupstwa Jerzego Radziwiłła. Źródła historyczne wspominają, że w 1599 roku wielki książę litewski Zygmunt Waza powiększył beneficjum kościoła parafialnego, a w 1635 roku Albrycht Stanisław Radziwiłł podarował kościołowi ziemie i inne przywileje.
W drugiej połowie XVII wieku kościół w Rumšiškės należał do dekanatu kowieńskiego diecezji wileńskiej. W protokołach wizytacji wspomniany jest drewniany budynek kryty słomą, wzniesiony po 1665 roku staraniem proboszcza Aleksandra Giedrojcia. W owym czasie świątynia pozostawała pod opieką królewską. W XVIII wieku kościół kilkakrotnie remontowano, a w 1739 roku wzniesiono nowy.
W XIX wieku parafię Rumšiškės przekazano diecezji żmudzkiej. W latach 1859–1860 zbudowano obecny drewniany kościół. Jego administrator, ksiądz Antanas Kazlauskas, został aresztowany przez Rosjan za udział w powstaniu 1863 roku. Ksiądz Povilas Šilinskas w 1890 roku zaczął odprawiać nabożeństwa po litewsku, uczył parafian modlitwy i śpiewu po litewsku oraz rozpowszechniał zakazaną prasę.
Na początku XX wieku kościół stał się ważnym ośrodkiem kulturalnym: działał tu oddział towarzystwa „Saulė” oraz szkoła dla dziewcząt, a także Litewskie Katolickie Towarzystwo Trzeźwości. Choć w latach 1913–1914 planowano budowę nowego murowanego kościoła, pierwsza wojna światowa pokrzyżowała te plany.
Podczas drugiej wojny światowej kościół ucierpiał niewiele, jednak w okresie powojennym napotkał trudności. W związku z budową Kowieńskiej Elektrowni Wodnej, w latach 1958–1959 kościół i dzwonnicę przeniesiono w nowe miejsce. Przeniesienie to kosztowało ponad 400 tysięcy rubli, które w większości pokryło państwo, resztę – parafianie.
Architektonicznie kościół ma plan prostokątny, z bocznymi zakrystiami, pięcioboczną apsydą i wieżyczką. Obok stoi trzykondygnacyjna dzwonnica oraz kaplica św. Antoniego, a na cmentarzu – kaplica św. Anny. To nie tylko dom modlitwy, ale i miejsce, w którym strzeżona jest bogata historia i tradycje Rumšiškės.
Pierwszy kościół w Rumšiškės zbudowano na początku XV w., choć nie jest wymieniony w wykazach diecezji wileńskiej z 1522 roku. Później, w 1573 roku, powstał nowy kościół za czasów biskupstwa Jerzego Radziwiłła. Źródła historyczne wspominają, że w 1599 roku wielki książę litewski Zygmunt Waza powiększył beneficjum kościoła parafialnego, a w 1635 roku Albrycht Stanisław Radziwiłł podarował kościołowi ziemie i inne przywileje.
W drugiej połowie XVII wieku kościół w Rumšiškės należał do dekanatu kowieńskiego diecezji wileńskiej. W protokołach wizytacji wspomniany jest drewniany budynek kryty słomą, wzniesiony po 1665 roku staraniem proboszcza Aleksandra Giedrojcia. W owym czasie świątynia pozostawała pod opieką królewską. W XVIII wieku kościół kilkakrotnie remontowano, a w 1739 roku wzniesiono nowy.
W XIX wieku parafię Rumšiškės przekazano diecezji żmudzkiej. W latach 1859–1860 zbudowano obecny drewniany kościół. Jego administrator, ksiądz Antanas Kazlauskas, został aresztowany przez Rosjan za udział w powstaniu 1863 roku. Ksiądz Povilas Šilinskas w 1890 roku zaczął odprawiać nabożeństwa po litewsku, uczył parafian modlitwy i śpiewu po litewsku oraz rozpowszechniał zakazaną prasę.
Na początku XX wieku kościół stał się ważnym ośrodkiem kulturalnym: działał tu oddział towarzystwa „Saulė” oraz szkoła dla dziewcząt, a także Litewskie Katolickie Towarzystwo Trzeźwości. Choć w latach 1913–1914 planowano budowę nowego murowanego kościoła, pierwsza wojna światowa pokrzyżowała te plany.
Podczas drugiej wojny światowej kościół ucierpiał niewiele, jednak w okresie powojennym napotkał trudności. W związku z budową Kowieńskiej Elektrowni Wodnej, w latach 1958–1959 kościół i dzwonnicę przeniesiono w nowe miejsce. Przeniesienie to kosztowało ponad 400 tysięcy rubli, które w większości pokryło państwo, resztę – parafianie.
Architektonicznie kościół ma plan prostokątny, z bocznymi zakrystiami, pięcioboczną apsydą i wieżyczką. Obok stoi trzykondygnacyjna dzwonnica oraz kaplica św. Antoniego, a na cmentarzu – kaplica św. Anny. To nie tylko dom modlitwy, ale i miejsce, w którym strzeżona jest bogata historia i tradycje Rumšiškės.
Galeria i zasoby
Opisy materiałów archiwalnych są podane po litewsku.
Medinės bažnyčios bendras vaizdas iš toliau. Matyti prie jos stovinti grupė žmonių. Statant Kauno hidroelektrinę, bažnyčia ir varpinė 1958–1959 m. perkeltos į naują vietą – viršutinę Nemuno terasą. Fotografas Stanislovas Kolupaila.