O kościele
Kościół Trójcy Przenajświętszej w Panemunisie to ciekawy zabytek architektury i historii, stojący w miasteczku Panemunis, nad rzeką Nemunėlis. Kościół ten jest znakomitym przykładem stylu historyzmu, z cechami architektury neoromańskiej i neogotyckiej.
Historia kościoła sięga jeszcze XVII wieku, gdy około 1620 roku Marcin Marceli Giedroyć założył w Panemunisie klasztor kanoników regularnych pokutujących. Choć klasztor zamknięto w 1832 roku, jego obecność pozostawiła głęboki ślad w religijnej i kulturalnej historii miasteczka. Już od 1682 roku odprawiano tu obrzędy ślubne, a więc działała wówczas parafia.
W 1760 roku zbudowano nowy drewniany kościół, przy którym później urządzono przytułek i plebanię. W XIX wieku miasteczko Panemunis przeżyło kilka istotnych przemian: właściciel dworu Teofilius Komaras w latach 1861–1863 zbudował nową murowaną plebanię, a w 1862 roku odnowiono i pomalowano wnętrze kościoła oraz zainstalowano organy. Czasy te nie były jednak łatwe: wikariusz z Panemunisu Konstantinas Piesliakas czynnie włączył się w powstanie 1863 roku, za co zesłano go na katorgę.
Z biegiem czasu kościół nadal się zmieniał – w 1881 roku zbudowano drewniany przytułek, w 1901 roku murowaną dzwonnicę, w której zawisły trzy dzwony. Niestety w 1915 roku kościół spłonął, lecz wspólnota nie załamała rąk i urządziła ołtarz w dzwonnicy, a wkrótce potem zbudowała kościół tymczasowy.
W okresie międzywojennym proboszcz Vincentas Norkus doprowadził do budowy obecnego kościoła z muru kamienno-ceglanego, którego projekt opracował Bistrom. Nowy kościół konsekrował w 1936 roku biskup Kazimieras Paltarokas. Wewnątrz kościół jest bazylikowy, trójnawowy, z jedną wieżą. Ogrodzenie terenu przykościelnego jest również murowane z kamienia i cegły, a stoi na nim wspomniana dzwonnica.
Podczas drugiej wojny światowej i po niej kościół był remontowany, a troszczyli się o niego proboszczowie Augustinas Liepinis i Jonas Nagulevičius. Dziś kościół Trójcy Przenajświętszej w Panemunisie jest nie tylko ośrodkiem miejscowych obrzędów religijnych, ale i ważnym obiektem dziedzictwa kulturowego, świadczącym o bogatej historii Panemunisu.
Historia kościoła sięga jeszcze XVII wieku, gdy około 1620 roku Marcin Marceli Giedroyć założył w Panemunisie klasztor kanoników regularnych pokutujących. Choć klasztor zamknięto w 1832 roku, jego obecność pozostawiła głęboki ślad w religijnej i kulturalnej historii miasteczka. Już od 1682 roku odprawiano tu obrzędy ślubne, a więc działała wówczas parafia.
W 1760 roku zbudowano nowy drewniany kościół, przy którym później urządzono przytułek i plebanię. W XIX wieku miasteczko Panemunis przeżyło kilka istotnych przemian: właściciel dworu Teofilius Komaras w latach 1861–1863 zbudował nową murowaną plebanię, a w 1862 roku odnowiono i pomalowano wnętrze kościoła oraz zainstalowano organy. Czasy te nie były jednak łatwe: wikariusz z Panemunisu Konstantinas Piesliakas czynnie włączył się w powstanie 1863 roku, za co zesłano go na katorgę.
Z biegiem czasu kościół nadal się zmieniał – w 1881 roku zbudowano drewniany przytułek, w 1901 roku murowaną dzwonnicę, w której zawisły trzy dzwony. Niestety w 1915 roku kościół spłonął, lecz wspólnota nie załamała rąk i urządziła ołtarz w dzwonnicy, a wkrótce potem zbudowała kościół tymczasowy.
W okresie międzywojennym proboszcz Vincentas Norkus doprowadził do budowy obecnego kościoła z muru kamienno-ceglanego, którego projekt opracował Bistrom. Nowy kościół konsekrował w 1936 roku biskup Kazimieras Paltarokas. Wewnątrz kościół jest bazylikowy, trójnawowy, z jedną wieżą. Ogrodzenie terenu przykościelnego jest również murowane z kamienia i cegły, a stoi na nim wspomniana dzwonnica.
Podczas drugiej wojny światowej i po niej kościół był remontowany, a troszczyli się o niego proboszczowie Augustinas Liepinis i Jonas Nagulevičius. Dziś kościół Trójcy Przenajświętszej w Panemunisie jest nie tylko ośrodkiem miejscowych obrzędów religijnych, ale i ważnym obiektem dziedzictwa kulturowego, świadczącym o bogatej historii Panemunisu.
Galeria i zasoby
Opisy materiałów archiwalnych są podane po litewsku.
Ilgametis Panemunio Švč. Trejybės bažnyčios kunigas Augustinas Liepinis (1896-1977), nusifotografavęs su motina Veronika ir broliu Antanu (kairėje) savo tėviškėje Zilgalėje (Latvija, šalia Neretos). Į Panemunį A. Liepinis buvo paskirtas 1941 m. Jis - pedagoginių ir religinių veikalų autorius, po karo suremontavo bažnyčią. Reverso viršutiniame dešiniajame kampe yra įrašas: „7 VI 18".
Panemunio Švč. Trejybės bažnyčios kunigas Vincas Norkus. Jo iniciatyva 1927–1936 m. pastatyta Bistromo suprojektuota dabartinė akmenų ir plytų mūro bažnyčia. Reverso viršutiniame kairiajame kampe yra fotografo spaudas: „Foto. L. Liaudansko Pandėly".