O kościele
Katedra Przemienienia Pańskiego w Kaišiadorys to jeden z najbardziej imponujących zabytków architektury neogotyckiej na Litwie, położony w samym sercu miasta Kaišiadorys. Ta wspaniała budowla, wzniesiona z muru, jest obiektem o znaczeniu nie tylko religijnym, lecz i historycznym.
Historia budowy kościoła zaczęła się już w 1906 roku, gdy powołano komitet budowy kościoła. Ówczesny właściciel dworu Stasiūnai (Vladikiškės) hojnie podarował dwie dziesięciny ziemi pod przyszłą budowę kościoła. Choć pierwszy projekt przygotowano już w 1907 roku, nie został on zrealizowany, a zamiast tego w dawnym spichlerzu zbożowym urządzono tymczasowy kościół.
W 1912 roku proboszcz Alfonsas Varnas postanowił rozpocząć budowę nowego kościoła z kamienia, jednak podczas pierwszej wojny światowej większość materiałów budowlanych skradziono, więc prace stanęły. W 1914 roku inżynier Vaclovas Michnevičius przygotował trzeci projekt kościoła. Mimo trudności Kaišiadorys stały się ważnym ośrodkiem kulturalnym – w 1913 roku powstał tu oddział towarzystwa „Rytas”, które w 1914 roku zorganizowało pierwsze publiczne przedstawienie we wsi Kiemeliai.
W 1920 roku miasto odwiedził arcybiskup A. Ratti, późniejszy papież Pius XI. W 1922 roku w Kaišiadorys utworzono administrację części diecezji wileńskiej znajdującej się w Republice Litewskiej, a w 1926 roku Kaišiadorys stały się siedzibą diecezji.
W 1932 roku kościół został wreszcie zbudowany, a w 1934 roku – dom kurii. Kościół uroczyście poświęcono jako katedrę 10 maja 1936 roku. Tego samego dnia papież Pius XI przysłał dar – monstrancję. Kanonikiem kapituły i rektorem katedry mianowano Alfonsasa Varnasa, który po śmierci w 1952 roku został pochowany przy katedrze.
W 1944 roku wieża katedry została uszkodzona podczas wojny, lecz po wojnie ją wyremontowano. Katedra w ciągu swojego istnienia przeszła wiele zmian. W połowie XX w. teren przykościelny otoczono kamiennym murem z ozdobną bramą, lecz w 1966 roku je rozebrano. Po odrodzeniu niepodległej Litwy, w 1992 roku mur odbudowano, choć już nie tak okazały jak wcześniej.
Architektura katedry jest w pełni neogotycka. Budowla ma wysoką wieżę centralną i mniejsze wieżyczki w narożach. Wnętrze podzielone jest na trzy nawy, oddzielone wielobocznymi filarami ze sklepieniami krzyżowymi. Teren przykościelny otacza ogrodzenie z żelaznych słupków, znajduje się tam kilka krzyży, a także pochowany jest muzykolog ksiądz Teodoras Brazys.
2 lipca 2017 roku w katedrze poświęcono kaplicę Teofiliusa Matulionisa, co nadało temu obiektowi religijnemu i historycznemu jeszcze większe znaczenie.
Katedra Przemienienia Pańskiego w Kaišiadorys jest niewątpliwie jednym z najważniejszych miejsc w rejonie Kaišiadorys, które nie tylko zdobi miasto, ale i strzeże swojej bogatej historii oraz tradycji.
Historia budowy kościoła zaczęła się już w 1906 roku, gdy powołano komitet budowy kościoła. Ówczesny właściciel dworu Stasiūnai (Vladikiškės) hojnie podarował dwie dziesięciny ziemi pod przyszłą budowę kościoła. Choć pierwszy projekt przygotowano już w 1907 roku, nie został on zrealizowany, a zamiast tego w dawnym spichlerzu zbożowym urządzono tymczasowy kościół.
W 1912 roku proboszcz Alfonsas Varnas postanowił rozpocząć budowę nowego kościoła z kamienia, jednak podczas pierwszej wojny światowej większość materiałów budowlanych skradziono, więc prace stanęły. W 1914 roku inżynier Vaclovas Michnevičius przygotował trzeci projekt kościoła. Mimo trudności Kaišiadorys stały się ważnym ośrodkiem kulturalnym – w 1913 roku powstał tu oddział towarzystwa „Rytas”, które w 1914 roku zorganizowało pierwsze publiczne przedstawienie we wsi Kiemeliai.
W 1920 roku miasto odwiedził arcybiskup A. Ratti, późniejszy papież Pius XI. W 1922 roku w Kaišiadorys utworzono administrację części diecezji wileńskiej znajdującej się w Republice Litewskiej, a w 1926 roku Kaišiadorys stały się siedzibą diecezji.
W 1932 roku kościół został wreszcie zbudowany, a w 1934 roku – dom kurii. Kościół uroczyście poświęcono jako katedrę 10 maja 1936 roku. Tego samego dnia papież Pius XI przysłał dar – monstrancję. Kanonikiem kapituły i rektorem katedry mianowano Alfonsasa Varnasa, który po śmierci w 1952 roku został pochowany przy katedrze.
W 1944 roku wieża katedry została uszkodzona podczas wojny, lecz po wojnie ją wyremontowano. Katedra w ciągu swojego istnienia przeszła wiele zmian. W połowie XX w. teren przykościelny otoczono kamiennym murem z ozdobną bramą, lecz w 1966 roku je rozebrano. Po odrodzeniu niepodległej Litwy, w 1992 roku mur odbudowano, choć już nie tak okazały jak wcześniej.
Architektura katedry jest w pełni neogotycka. Budowla ma wysoką wieżę centralną i mniejsze wieżyczki w narożach. Wnętrze podzielone jest na trzy nawy, oddzielone wielobocznymi filarami ze sklepieniami krzyżowymi. Teren przykościelny otacza ogrodzenie z żelaznych słupków, znajduje się tam kilka krzyży, a także pochowany jest muzykolog ksiądz Teodoras Brazys.
2 lipca 2017 roku w katedrze poświęcono kaplicę Teofiliusa Matulionisa, co nadało temu obiektowi religijnemu i historycznemu jeszcze większe znaczenie.
Katedra Przemienienia Pańskiego w Kaišiadorys jest niewątpliwie jednym z najważniejszych miejsc w rejonie Kaišiadorys, które nie tylko zdobi miasto, ale i strzeże swojej bogatej historii oraz tradycji.
Galeria i zasoby
Opisy materiałów archiwalnych są podane po litewsku.
Arnotas. Kolonos – Osmanų imperija. XVII a. II pusė. Auksuoto sidabro ir sidabro siūlai; siuvinėjimas, tekstilės aplikacija. Šonų audinys – Rusija. XIX a. vid. Medvilnės brokatas. Violetinio brokato, atausto gėlių girliandomis: didelės sidabrinės rožės ir mažesnės, tamsiai violetinės su žalsvais lapais. Priekyje ir nugaroje įstatytos plačios juostos, siuvinėtos rankomis, standžiais blizgančiais aukso ir sidabro spalvos siūlais stilizuotomis gėlėmis bei lapais. Arnotas papuoštas blizgančia sidabro spalvos juostele. Pamušalas rožinio perkelio, baltais taškeliais. Kaišiadorių Kristaus Atsimainymo katedra.
