O kościele
Kościół św. Apostoła Jakuba w Žiežmariach to imponująca świątynia w stylu neogotyckim, stojąca w miasteczku Žiežmariai, na prawym brzegu rzeki Strėva. Kościół ten wyróżnia się architekturą i bogatą historią, którą warto opowiedzieć.
Pierwszy kościół w Žiežmariach zbudowano już na początku XV w. W 1502 roku podarowano mu trzy rodziny w miasteczku, działki ziemi, karczmę, a także pozwolono wycinać las na budowę plebanii. Później, w 1511 lub 1512 roku, fundację powiększono i nałożono obowiązek utrzymywania księdza i nauczyciela znającego język litewski. Niestety podczas reformacji kościół przeszedł w ręce protestantów, a jego ziemie przyłączono do dworu Radziwiłłów.
Historii kościoła towarzyszyło wiele pożarów i odbudów. Na przykład w 1621 roku odnotowano pierwszy pożar, po którym kościół odbudowano w innym miejscu. Jednak w 1655 roku znów spłonął. Mimo wszystkich nieszczęść księgi metrykalne parafii zachowały się od 1665 roku, co świadczy o nieprzerwanym życiu religijnym w Žiežmariach.
W 1672 roku wzniesiono nowy drewniany kościół, a w XVIII w. działało tu nawet kilka bractw religijnych, założonych z inicjatywy miejscowych mecenasów. Warto wśród nich wymienić altarię Mikołaja i Anny Iwaszkiewiczów (1531 r.) oraz altarię Kazimierza Pocieja (1719 r.). Po najeździe wojsk szwedzkich w 1702 roku ucierpiały mury kościoła, który wyremontowano w 1707 roku.
Pod koniec XIX w. miejscowa wspólnota katolicka doczekała się ważnych zmian: proboszcz Eustachijus Jeleniauskas, choć nie uwzględniał języka litewskiego, zadbał o przebudowę kościoła i urządzenie ołtarzy. W 1909 roku zatwierdzono projekt nowego murowanego kościoła, a w 1914 roku rozpoczęto budowę, którą z powodu wojny i innych trudności wstrzymano. Dopiero w latach 1922–1924, dzięki proboszczowi Juozasowi Balčiūnasowi i prałatowi Bernardowi Sužiedėlisowi, wznowiono prace budowlane i wierni już w 1924 roku mogli modlić się w nowym kościele.
Co ciekawe, kościół zaprojektowano jako dwuwieżowy, lecz środków starczyło tylko na jedną wieżę, którą ukończono dopiero w 1929 roku. Język litewski do liturgii kościoła przywrócił pod koniec XIX w. ksiądz Stasys Šlamas, aktywnie rozpowszechniając też litewską prasę.
Zaprojektowany przez architekta Vaclovasa Michnevičiusa neogotycki kościół ma plan krzyżowy, jest okazały i majestatyczny. Ogrodzenie terenu przykościelnego wzniesiono z muru kamiennego, co jeszcze bardziej wzmacnia architektoniczny zespół.
Kościół św. Apostoła Jakuba w Žiežmariach jest niewątpliwie ważnym zabytkiem religijnym i kulturowym, symbolizującym niezłomnego ducha i wiarę miejscowej społeczności.
Pierwszy kościół w Žiežmariach zbudowano już na początku XV w. W 1502 roku podarowano mu trzy rodziny w miasteczku, działki ziemi, karczmę, a także pozwolono wycinać las na budowę plebanii. Później, w 1511 lub 1512 roku, fundację powiększono i nałożono obowiązek utrzymywania księdza i nauczyciela znającego język litewski. Niestety podczas reformacji kościół przeszedł w ręce protestantów, a jego ziemie przyłączono do dworu Radziwiłłów.
Historii kościoła towarzyszyło wiele pożarów i odbudów. Na przykład w 1621 roku odnotowano pierwszy pożar, po którym kościół odbudowano w innym miejscu. Jednak w 1655 roku znów spłonął. Mimo wszystkich nieszczęść księgi metrykalne parafii zachowały się od 1665 roku, co świadczy o nieprzerwanym życiu religijnym w Žiežmariach.
W 1672 roku wzniesiono nowy drewniany kościół, a w XVIII w. działało tu nawet kilka bractw religijnych, założonych z inicjatywy miejscowych mecenasów. Warto wśród nich wymienić altarię Mikołaja i Anny Iwaszkiewiczów (1531 r.) oraz altarię Kazimierza Pocieja (1719 r.). Po najeździe wojsk szwedzkich w 1702 roku ucierpiały mury kościoła, który wyremontowano w 1707 roku.
Pod koniec XIX w. miejscowa wspólnota katolicka doczekała się ważnych zmian: proboszcz Eustachijus Jeleniauskas, choć nie uwzględniał języka litewskiego, zadbał o przebudowę kościoła i urządzenie ołtarzy. W 1909 roku zatwierdzono projekt nowego murowanego kościoła, a w 1914 roku rozpoczęto budowę, którą z powodu wojny i innych trudności wstrzymano. Dopiero w latach 1922–1924, dzięki proboszczowi Juozasowi Balčiūnasowi i prałatowi Bernardowi Sužiedėlisowi, wznowiono prace budowlane i wierni już w 1924 roku mogli modlić się w nowym kościele.
Co ciekawe, kościół zaprojektowano jako dwuwieżowy, lecz środków starczyło tylko na jedną wieżę, którą ukończono dopiero w 1929 roku. Język litewski do liturgii kościoła przywrócił pod koniec XIX w. ksiądz Stasys Šlamas, aktywnie rozpowszechniając też litewską prasę.
Zaprojektowany przez architekta Vaclovasa Michnevičiusa neogotycki kościół ma plan krzyżowy, jest okazały i majestatyczny. Ogrodzenie terenu przykościelnego wzniesiono z muru kamiennego, co jeszcze bardziej wzmacnia architektoniczny zespół.
Kościół św. Apostoła Jakuba w Žiežmariach jest niewątpliwie ważnym zabytkiem religijnym i kulturowym, symbolizującym niezłomnego ducha i wiarę miejscowej społeczności.
Galeria i zasoby
Opisy materiałów archiwalnych są podane po litewsku.
Žiežmarių (dab. Kaišiadorių raj.) Šv. apaštalo Jokūbo bažnyčia (pastatyta XX a. 3 deš.) bei 1932 m. pastatytas Laisvės paminklas su angelo statula.