O kościele
Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Merkinė to unikalny zabytek architektury, stojący w miasteczku Merkinė, w rejonie Varėna. Miejsce to jest nie tylko przestrzenią kultu religijnego, lecz i świadkiem historii, która przez wieki zachowała liczne ślady dziejów Litwy.
Początki budowy kościoła sięgają drugiej połowy XVI w., a jego mury pamiętają jeszcze dawniejsze czasy. Pierwszy drewniany kościół wzniesiono tu przed 1387 rokiem, gdy Litwa przyjęła chrześcijaństwo. Już w 1392 roku wzmiankowano w Merkinė kościół parafialny, który w 1496 roku odnowiono. Z biegiem czasu kościół ten przechodził różne przemiany – od stylu gotyckiego po elementy renesansu i baroku.
Ważną rolę w historii kościoła odegrał wielki książę litewski Kazimierz, który w 1442 roku nadał kościołowi dobra wspomagające jego utrzymanie. Później dobra te powiększyli kolejni władcy: w 1516 i 1582 roku. Kościół w Merkinė zawsze cieszył się szczególną uwagą – w 1607 roku staraniem burmistrza Kristupasa Steponavičiusa założono klasztor dominikanów, później, w 1676 roku, klasztor jezuitów, otoczony opieką hetmana Michała Paca.
Przez całą swoją długą historię kościół w Merkinė wielokrotnie był niszczony przez wojny i pożary, lecz zawsze odradzał się do nowego życia. Jednym z najstraszliwszych ciosów był pożar 1822 roku, podczas którego spłonęła plebania i wszystkie trzy kościoły katolickie – parafialny, dominikański i jezuicki. Po powstaniu 1831 roku zamknięty klasztor dominikanów przekazano parafii, a w jego zabudowaniach urządzono policję i straż graniczną.
Od połowy XIX w. kościół kilkakrotnie przebudowywano i odnawiano. W tym czasie działał także znany ksiądz Kajetonas Aleknavičius, który nie tylko wzniósł nową plebanię, lecz i aktywnie krzewił litewskość. W kolejnych latach, zwłaszcza na początku XX w., w kościele w Merkinė toczyła się intensywna działalność kultury litewskiej, prowadzona przez takich duchownych jak Kazimieras Ribikauskas, Konstantinas Jagminas i Matas Cijūnaitis.
Pod względem architektonicznym kościół zachował wiele cech gotyckich, choć podczas przebudów dodano też elementy barokowe. Wnętrze zdobią trzy arkady triumfalne, a rozdzielone kolumnami trzy nawy nadają przestrzeni poczucie wielkości. Ogrodzenie terenu przykościelnego stanowi mur kamienny, a wzniesiona w XIX w. brama z murowaną dzwonnicą dodaje temu miejscu romantyzmu.
Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Merkinė jest nie tylko ośrodkiem religii, lecz i kultury oraz historii, łączącym przeszłość z teraźniejszością i dającym duchową oraz estetyczną satysfakcję każdemu odwiedzającemu.
Początki budowy kościoła sięgają drugiej połowy XVI w., a jego mury pamiętają jeszcze dawniejsze czasy. Pierwszy drewniany kościół wzniesiono tu przed 1387 rokiem, gdy Litwa przyjęła chrześcijaństwo. Już w 1392 roku wzmiankowano w Merkinė kościół parafialny, który w 1496 roku odnowiono. Z biegiem czasu kościół ten przechodził różne przemiany – od stylu gotyckiego po elementy renesansu i baroku.
Ważną rolę w historii kościoła odegrał wielki książę litewski Kazimierz, który w 1442 roku nadał kościołowi dobra wspomagające jego utrzymanie. Później dobra te powiększyli kolejni władcy: w 1516 i 1582 roku. Kościół w Merkinė zawsze cieszył się szczególną uwagą – w 1607 roku staraniem burmistrza Kristupasa Steponavičiusa założono klasztor dominikanów, później, w 1676 roku, klasztor jezuitów, otoczony opieką hetmana Michała Paca.
Przez całą swoją długą historię kościół w Merkinė wielokrotnie był niszczony przez wojny i pożary, lecz zawsze odradzał się do nowego życia. Jednym z najstraszliwszych ciosów był pożar 1822 roku, podczas którego spłonęła plebania i wszystkie trzy kościoły katolickie – parafialny, dominikański i jezuicki. Po powstaniu 1831 roku zamknięty klasztor dominikanów przekazano parafii, a w jego zabudowaniach urządzono policję i straż graniczną.
Od połowy XIX w. kościół kilkakrotnie przebudowywano i odnawiano. W tym czasie działał także znany ksiądz Kajetonas Aleknavičius, który nie tylko wzniósł nową plebanię, lecz i aktywnie krzewił litewskość. W kolejnych latach, zwłaszcza na początku XX w., w kościele w Merkinė toczyła się intensywna działalność kultury litewskiej, prowadzona przez takich duchownych jak Kazimieras Ribikauskas, Konstantinas Jagminas i Matas Cijūnaitis.
Pod względem architektonicznym kościół zachował wiele cech gotyckich, choć podczas przebudów dodano też elementy barokowe. Wnętrze zdobią trzy arkady triumfalne, a rozdzielone kolumnami trzy nawy nadają przestrzeni poczucie wielkości. Ogrodzenie terenu przykościelnego stanowi mur kamienny, a wzniesiona w XIX w. brama z murowaną dzwonnicą dodaje temu miejscu romantyzmu.
Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Merkinė jest nie tylko ośrodkiem religii, lecz i kultury oraz historii, łączącym przeszłość z teraźniejszością i dającym duchową oraz estetyczną satysfakcję każdemu odwiedzającemu.
Galeria i zasoby
