O kościele
Historia kościoła pełna jest najróżniejszych zwrotów i odnowień. W 1503 r. wielki książę litewski Aleksander przekazał go parafii w Kaunasie, a w połowie XVI w. dobudowano tu niewysoką wieżę. Jednak kościół niejednokrotnie doświadczał nieszczęść: w 1655 r. został zniszczony i dopiero około 1680 r. wyremontowany. W XVIII w., w okresie gdy kościołem opiekowali się zakonnicy zakonu św. Rocha, przeprowadzono jego znaczącą odnowę i zbudowano nawet chór organowy.
Pod koniec XVIII i na początku XIX w. kościół ponownie napotkał trudności – pożar w 1812 r. zniszczył wszystkie drewniane budynki rochitów, a sam kościół również ucierpiał. Ostatecznie, w 1824 r., kościół i szpital przekazano szarytkom – siostrom miłosierdzia, które opiekowały się chorymi aż do zamknięcia ich klasztoru w 1864 r.
W XX w. kościół doświadczył jeszcze więcej zmian. W 1921 r. przekazano go marianom, którzy zbudowali nowy klasztor. Niestety, w czasach sowieckich kościół zamknięto i zamieniono na magazyn sprzętu medycznego, a w budynku klasztoru marianów urządzono instytucje administracyjne. Dopiero w 1988 r., gdy społeczeństwo sprzeciwiło się planom jego wyburzenia, rozpoczęto prace restauracyjne, po których kościół ponownie otworzył swoje drzwi dla nabożeństw w 1991 r.
Pod względem architektonicznym kościół św. Gertrudy w Kaunasie ma plan kwadratowy, jest jednowieżowy, z węższym i niższym kwadratowym prezbiterium. Jego cechy gotyckie ujawniają się zarówno na zewnątrz, jak i wewnątrz, nadając temu kościołowi szczególną wartość historyczną i kulturową.
Ta niewielka, lecz bardzo ważna świątynia jest nieodłączną częścią Kaunasu, odzwierciedlającą złożoność historii miasta i starania jego mieszkańców o zachowanie dziedzictwa kulturowego.
Galeria i zasoby
Opisy materiałów archiwalnych są podane po litewsku.
Kauno Šv. Gertrūdos bažnyčia (arba Marijonų bažnyčia, Šaričių bažnyčia) – gotikos stiliaus bažnyčia Kauno senamiesčio rytuose, Laisvės alėjos gale, nedideliame kieme. Manoma, kad ši viena seniausių gotikinių Lietuvos bažnyčių išmūryta XV a. antrojoje pusėje (istorinių žinių neišliko).
Fotografija. Šv. Gertrūdos bažnyčia. 1989 m. spalio mėn. Vaizdas į pietryčių pusę. Pirmame plane bažnyčios pastatas. Už bažnyčios baigiamas griauti LKP Požėlos rajono komiteto pastato priestatas. Šv. Gertrūdos bažnyčia laikoma viena seniausių gotikinių bažnyčių Lietuvoje (datuojama apie XV a.). Statyta etapais: XV a. – presbiterija, XVI a. pradžioje – kvadratinė nava, XVI a. viduryje – daugiakampis su kvadratiniu pagrindu bokštas, XVI a. antroje pusėje – zakristija. Bažnyčia iki XVIII a. vidurio buvo parapinė, vėliau – vienuolynų. 1750 m. atiduota rokitams, jie pastatė medinį vienuolyną. 1824 m. Bažnyčios vyresnybė bažnyčią atidavė šaritėms. 1842 m. Rusijos valdžia jų turtą konfiskavo, 1866 m. uždarė vienuolyną. 1922 m. bažnyčia ir vienuolynas atiduota marijonams; pastatytas naujas mūrinis vienuolynas. 1948 m. sovietų valdžia bažnyčią ir vienuolyną uždarė. Bažnyčia paversta medicinos įrangos sandėliu. Marijonų vienuolyne įsikūrė administracinės įstaigos, vėliau Požėlos rajono komunistų partijos ir vykdomasis komitetai. 1988 m. pradėjus statyti šių administracinių įstaigų priestatą ir rengiantis nugriauti bažnyčią, visuomenė pasipriešino. 1988 m. vasarą pradėti bažnyčios architektūriniai tyrimai (vadovės architektės Irma Grigaitienė, Irena Vaškelienė), o 1989 m. – restauravimas. Nuo 1991 m. bažnyčioje vyksta pamaldos. Fotografas Gintaras Vitulskis.