Kauno Švč. Mergelės Marijos Ėmimo į dangų bažnyčia

Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kaunasie, znany też jako kościół Vytautasa Wielkiego, jest nie tylko najstarszym kościołem w Kaunasie, ale i jedyną świątynią w stylu gotyckim na Litwie o planie w kształcie krzyża. Ta wyjątkowa cecha architektoniczna nie ma odpowiednika ani w Wielkim Księstwie Litewskim, ani w krajach sąsiednich.

Kościół znajduje się w Starym Mieście, na prawym brzegu Nemunasu, obok mostu Vytautasa Wielkiego. Jego historia sięga około 1400 r., kiedy wielki książę litewski Vytautas, ocalały od utonięcia po bitwie z Tatarami nad rzeką Worsklą, przyrzekł zbudować kościół dla Matki Bożej. Tak powstała ta wspaniała świątynia w stylu gotyckim, która początkowo należała do franciszkanów.

Przez wieki kościół Vytautasa Wielkiego przeszedł wiele historycznych kataklizmów. W XVII w. był grabiony i niszczony przez wojska szwedzkie i rosyjskie, a na początku XVIII w. odbudowany. W 1812 r. francuski cesarz Napoleon zamienił go w skład broni. Podczas odwrotu Francuzów kościół został zniszczony i podpalony. Jeszcze później, w latach 1831–1832, stał się magazynem żywności wojska rosyjskiego i został zamknięty, a zabudowania klasztorne zamieniono na komisariat policji i kancelarię wojskową.

W połowie XIX w. kościół przekształcono w cerkiew prawosławną, a w jego wnętrzu urządzono wystrój w stylu wschodnim. Z czasem kościół ponownie zmieniał swoje przeznaczenie: podczas I wojny światowej wojsko niemieckie zamieniło go w magazyn ziemniaków. Dopiero w 1919 r. zwrócono go katolickiej wspólnocie Kaunasu i poświęcił go prałat Adomas Dambrauskas-Jakštas. Od 1930 r., z okazji roku jubileuszowego Vytautasa Wielkiego, kościół zaczęto nazywać jego imieniem.

Pod względem architektonicznym kościół wyróżnia się grubymi murami, które miejscami sięgają nawet 1,6 metra. Gotyckie sklepienia zachowały się autentycznie w prezbiterium oraz w kaplicy południowej. Mur ścian to przykład szczególnego piękna i kunsztu – cegły ułożono tak, że tworzą imponujące wzory z czarnych, przepalonych cegieł.

Wśród rektorów kościoła byli ludzie wyjątkowo znani. Jednym z nich był ksiądz i pisarz Juozas Tumas-Vaižgantas, który nie tylko dbał o kościół, ale też zaprosił znanych artystów do ozdobienia jego wnętrza. Dzięki niemu kościół stał się ośrodkiem kultury, a sam Vaižgantas został tu pochowany.

Patrząc na tę świątynię, nie sposób nie zachwycić się jej bogatą historią i architekturą. To nie tylko dom modlitwy, ale i żywy pomnik historii, pamiętający różne epoki, ich radości i niedole.