O kościele
Kościół Męczenników Litwy w Berčiūnai: opowieść o historii i odrodzeniu.
W rejonie Panevėžys, we wsi Berčiūnai, nad potokiem Sanžilė, stoi wyjątkowy kościół Męczenników Litwy. Świątynia ta wyróżnia się nie tylko modernistycznym projektem, ale i bogatą historią, obejmującą przemiany społeczne i walkę o wolność religijną.
W okresie międzywojennym Berčiūnai były popularnym uzdrowiskiem i miejscem pierwszych Mszy świętych.
W okresie międzywojennym Berčiūnai stały się popularnym uzdrowiskiem na przedmieściach Panevėžys, gdzie wielu mieszkańców miasta spędzało niedziele i święta. Od 1930 r. księża z katedry w Panevėžys zaczęli odprawiać Mszę św. pod gołym niebem lub w różnych miejscowych willach i na werandach. Tradycja ta ostatecznie doprowadziła do urządzenia kaplicy w willi biskupa poniewieskiego.
Stary kościół: budowa i zniszczenie.
W 1937 r. powołano komitet budowy kościoła w Berčiūnai. W 1938 r. burza powaliła wiele drzew, co dało możliwość taniego pozyskania materiału na budowę. Według projektu opracowanego przez architekta Jonasa Mulokasa pierwszy murowany kościół zaczęto wznosić w latach 1939–1940. Mimo sowieckiej okupacji i drugiej wojny światowej budowa trwała nadal, a jesienią 1941 r. poświęcono fundamenty kościoła. W 1944 r. kościół już stał – biały, z czerwonym dachem z dachówki i witrażami Stasysa Ušinskasa, choć jego budowa nie została ukończona do końca.
Niestety kościół poniósł duże straty, gdy w 1944 r. wycofujący się Niemcy wysadzili w powietrze pobliskie wojskowe składy amunicji. W latach powojennych kościół zamknięto, witraże i wyposażenie rozdano innym kościołom, a sam budynek ostatecznie wysadzono.
Powstanie nowego kościoła.
W 1989 r., wraz z początkiem odrodzenia na Litwie, obóz ateitininków zwrócono Kościołowi. Z inicjatywy ówczesnego proboszcza Naujamiestis, Rimantasa Gudelisa, w 1994 r. rozpoczęto starania o budowę nowego kościoła. Projekt przygotował architekt Algis Šironas, a kościół wzniesiono niedaleko mostu na kanale Sanžilė. Budowę ukończono i kościół poświęcono 14 czerwca 1997 r., w dniu żałoby i nadziei.
Do nowego kościoła powrócił witraż Stasysa Ušinskasa „Serce Jezusa", który w latach powojennych przeniesiono do kościoła w Krekenavie. Od nowego kościoła aż do fundamentów starego ciągnie się zespół czternastu stacji drogi krzyżowej, dzieło mistrzów Adolfasa Teresiusa, A. Varžinskasa i M. Būgi.
Na gruzach starego kościoła wzniesiono pomnik dłuta rzeźbiarza Antanasa Kmieliauskasa „Zmartwychwstanie Chrystusa", symbolizujący determinację i odrodzenie wspólnoty Berčiūnai oraz całej Litwy. To miejsce, które odzwierciedla nie tylko uczucia religijne, ale i walkę narodu o wolność oraz wiarę.
Kościół Męczenników Litwy w Berčiūnai jest ważnym znakiem kultury i historii, świadczącym o determinacji i wierze ludzi mimo wszelkich trudności.
W rejonie Panevėžys, we wsi Berčiūnai, nad potokiem Sanžilė, stoi wyjątkowy kościół Męczenników Litwy. Świątynia ta wyróżnia się nie tylko modernistycznym projektem, ale i bogatą historią, obejmującą przemiany społeczne i walkę o wolność religijną.
W okresie międzywojennym Berčiūnai były popularnym uzdrowiskiem i miejscem pierwszych Mszy świętych.
W okresie międzywojennym Berčiūnai stały się popularnym uzdrowiskiem na przedmieściach Panevėžys, gdzie wielu mieszkańców miasta spędzało niedziele i święta. Od 1930 r. księża z katedry w Panevėžys zaczęli odprawiać Mszę św. pod gołym niebem lub w różnych miejscowych willach i na werandach. Tradycja ta ostatecznie doprowadziła do urządzenia kaplicy w willi biskupa poniewieskiego.
Stary kościół: budowa i zniszczenie.
W 1937 r. powołano komitet budowy kościoła w Berčiūnai. W 1938 r. burza powaliła wiele drzew, co dało możliwość taniego pozyskania materiału na budowę. Według projektu opracowanego przez architekta Jonasa Mulokasa pierwszy murowany kościół zaczęto wznosić w latach 1939–1940. Mimo sowieckiej okupacji i drugiej wojny światowej budowa trwała nadal, a jesienią 1941 r. poświęcono fundamenty kościoła. W 1944 r. kościół już stał – biały, z czerwonym dachem z dachówki i witrażami Stasysa Ušinskasa, choć jego budowa nie została ukończona do końca.
Niestety kościół poniósł duże straty, gdy w 1944 r. wycofujący się Niemcy wysadzili w powietrze pobliskie wojskowe składy amunicji. W latach powojennych kościół zamknięto, witraże i wyposażenie rozdano innym kościołom, a sam budynek ostatecznie wysadzono.
Powstanie nowego kościoła.
W 1989 r., wraz z początkiem odrodzenia na Litwie, obóz ateitininków zwrócono Kościołowi. Z inicjatywy ówczesnego proboszcza Naujamiestis, Rimantasa Gudelisa, w 1994 r. rozpoczęto starania o budowę nowego kościoła. Projekt przygotował architekt Algis Šironas, a kościół wzniesiono niedaleko mostu na kanale Sanžilė. Budowę ukończono i kościół poświęcono 14 czerwca 1997 r., w dniu żałoby i nadziei.
Do nowego kościoła powrócił witraż Stasysa Ušinskasa „Serce Jezusa", który w latach powojennych przeniesiono do kościoła w Krekenavie. Od nowego kościoła aż do fundamentów starego ciągnie się zespół czternastu stacji drogi krzyżowej, dzieło mistrzów Adolfasa Teresiusa, A. Varžinskasa i M. Būgi.
Na gruzach starego kościoła wzniesiono pomnik dłuta rzeźbiarza Antanasa Kmieliauskasa „Zmartwychwstanie Chrystusa", symbolizujący determinację i odrodzenie wspólnoty Berčiūnai oraz całej Litwy. To miejsce, które odzwierciedla nie tylko uczucia religijne, ale i walkę narodu o wolność oraz wiarę.
Kościół Męczenników Litwy w Berčiūnai jest ważnym znakiem kultury i historii, świadczącym o determinacji i wierze ludzi mimo wszelkich trudności.