O kościele
Katedra Chrystusa Króla w Panevėžys jest jednym z najważniejszych obiektów historycznych i architektonicznych w Panevėžys. Reprezentuje nie tylko dziedzictwo religijne i kulturowe miasta, lecz i całej Litwy. Historia budowy katedry pełna jest wyzwań i ciekawych faktów, odzwierciedlających ówczesną sytuację polityczną i gospodarczą.
Na początku XIX w. w Panevėžys działały trzy kościoły: parafialny, pijarski oraz kaplica cmentarna. Jednak po 1869 r. w mieście pozostał tylko jeden kościół parafialny. Projekt nowego, murowanego kościoła opracował w 1902 r. inżynier Nikolajus Andrejevas, lecz zezwolenie na budowę otrzymano dopiero po dwóch latach. Niestety, wybuch wojny rosyjsko-japońskiej i lata nieurodzaju wstrzymały budowę aż do 1908 r., kiedy prace wznowiono.
Ważną decyzją było wybudowanie najpierw plebanii i tymczasowej kaplicy, w której już w 1913 r. odbyły się pierwsze nabożeństwa. W 1914 r. mury kościoła wymurowano do wysokości okien, lecz podczas I wojny światowej Niemcy skonfiskowali materiały budowlane i prace wstrzymano. Po wojnie wznowiono działalność kościoła pijarskiego, przez co budowa nowej świątyni jakby straciła na aktualności.
W 1926 r., gdy Panevėžys stał się siedzibą diecezji, postanowiono zamiast niedokończonego kościoła wznieść katedrę. Był to bardzo ambitny projekt, realizowany przez wybitnych architektów tamtej epoki – Romanasa Steikūnasa i Aleksandrasa Gordevičiusa. Budowę finansowali zarówno biskup Kazimieras Paltarokas, jak i księża diecezjalni oraz parafianie.
Katedrę poświęcono 4 marca 1930 r.; dokonał tego prałat Jonas Mačiulis-Maironis, który z tej okazji skomponował nawet hymn Chrystusowi Królowi. Ołtarz główny zdobi rzeźba Chrystusa Króla dłuta rzeźbiarza Juozasa Zikarasa, a wnętrze udekorował wraz ze swoim zespołem malarz Povilas Puzinas.
Pod względem architektonicznym katedra Chrystusa Króla jest doskonałym połączeniem stylów historyzmu, neobaroku i neoklasycyzmu. Jest to budowla halowa, jednowieżowa, z żelbetową wieżą, której wnętrze podzielone jest na trzy nawy ze sklepieniami cylindrycznymi. Mur przykościelny wykonano z ceglanych słupów i metalowych krat, co nadaje mu dodatkowej estetyki.
Katedra, pełna symboliki, niejednokrotnie była miejscem ważnych wydarzeń i uroczystości, a jej historia odzwierciedla trudną, lecz zarazem chlubną przeszłość miasta Panevėžys.
Na początku XIX w. w Panevėžys działały trzy kościoły: parafialny, pijarski oraz kaplica cmentarna. Jednak po 1869 r. w mieście pozostał tylko jeden kościół parafialny. Projekt nowego, murowanego kościoła opracował w 1902 r. inżynier Nikolajus Andrejevas, lecz zezwolenie na budowę otrzymano dopiero po dwóch latach. Niestety, wybuch wojny rosyjsko-japońskiej i lata nieurodzaju wstrzymały budowę aż do 1908 r., kiedy prace wznowiono.
Ważną decyzją było wybudowanie najpierw plebanii i tymczasowej kaplicy, w której już w 1913 r. odbyły się pierwsze nabożeństwa. W 1914 r. mury kościoła wymurowano do wysokości okien, lecz podczas I wojny światowej Niemcy skonfiskowali materiały budowlane i prace wstrzymano. Po wojnie wznowiono działalność kościoła pijarskiego, przez co budowa nowej świątyni jakby straciła na aktualności.
W 1926 r., gdy Panevėžys stał się siedzibą diecezji, postanowiono zamiast niedokończonego kościoła wznieść katedrę. Był to bardzo ambitny projekt, realizowany przez wybitnych architektów tamtej epoki – Romanasa Steikūnasa i Aleksandrasa Gordevičiusa. Budowę finansowali zarówno biskup Kazimieras Paltarokas, jak i księża diecezjalni oraz parafianie.
Katedrę poświęcono 4 marca 1930 r.; dokonał tego prałat Jonas Mačiulis-Maironis, który z tej okazji skomponował nawet hymn Chrystusowi Królowi. Ołtarz główny zdobi rzeźba Chrystusa Króla dłuta rzeźbiarza Juozasa Zikarasa, a wnętrze udekorował wraz ze swoim zespołem malarz Povilas Puzinas.
Pod względem architektonicznym katedra Chrystusa Króla jest doskonałym połączeniem stylów historyzmu, neobaroku i neoklasycyzmu. Jest to budowla halowa, jednowieżowa, z żelbetową wieżą, której wnętrze podzielone jest na trzy nawy ze sklepieniami cylindrycznymi. Mur przykościelny wykonano z ceglanych słupów i metalowych krat, co nadaje mu dodatkowej estetyki.
Katedra, pełna symboliki, niejednokrotnie była miejscem ważnych wydarzeń i uroczystości, a jej historia odzwierciedla trudną, lecz zarazem chlubną przeszłość miasta Panevėžys.
Galeria i zasoby
Opisy materiałów archiwalnych są podane po litewsku.
Bažnyčios vidaus interjero fragmentas. Fotografas Stanislovas Kolupaila.