O kościele
Kościół św. Apostoła i Ewangelisty Mateusza w Naujamiestis to imponujący zabytek architektury, stojący nad prawym brzegiem Nevėžis. Kościół ten nie tylko cieszy oko swym wyglądem, lecz ma też bogatą i burzliwą historię.
Pierwszy kościół w Naujamiestis wzniesiono już w 1583 r., gdy Ostafi Wołłowicz założył tu wspólnotę ewangelicko-reformowaną i wybudował drewnianą świątynię. Później, w 1688 r., wojewoda trocki Marcjan Ogiński erygował parafię katolicką i polecił wybudować nowy kościół. Losy tego kościoła nie były jednak łaskawe – niejednokrotnie płonął i był odbudowywany.
Obecny murowany kościół, który widzimy dziś, budowano aż dziewięć lat – od 1899 do 1908 r., według projektu inżyniera Floriana Wyganowskiego. Budowla utrzymana jest w stylu historyzmu z elementami neogotyku, a jej fasadę zdobią dwie wysokie wieże. Kościół ma plan prostokątny, jest dwuwieżowy, z trójboczną apsydą i niskimi zakrystiami.
Podczas I wojny światowej kościół został uszkodzony, lecz miejscowej wspólnocie udało się go odbudować. W 1934 r. z inicjatywy proboszcza Juozapasa Kirny wnętrze kościoła wzbogacono o dodatkowe ołtarze, a malarz Vincas Dilka ozdobił je freskami i namalował cztery obrazy.
W 1944 r. kościół ponownie dotknęło nieszczęście – wskutek wybuchu 24 sierpnia mocno ucierpiał, lecz i tym razem staraniem parafii został wyremontowany. Najcięższa próba czekała go jednak 16 sierpnia 2007 r., gdy w remontowanym kościele wybuchł wielki pożar. W płomieniach runęły obie 50-metrowe drewniane wieże, a największy dzwon diecezji panewieskiej, odlany w odlewni braci Usaczowów w Rosji, wpadł do wnętrza kościoła. Podczas pożaru spłonęły też cenne organy, wykonane w Karaliaučius.
Po pożarze potrzeba było sześciu lat, by w pełni odbudować kościół. W 2013 r. zrekonstruowano wieże – tym razem wykonano je z konstrukcji metalowych pokrytych blachą, choć wyglądem są niemal identyczne z poprzednimi. Prace odbudowy kosztowały około 300 tys. litów, a kościół odzyskał swój dawny majestat.
Dziś kościół św. Apostoła i Ewangelisty Mateusza w Naujamiestis nie tylko odzwierciedla skomplikowaną historię Litwy, lecz symbolizuje też upór i determinację ludzi w zachowaniu dziedzictwa kulturowego. Wewnątrz można zobaczyć trójnawowe wnętrze z trzema dębowymi ołtarzami, wspaniałymi witrażami i wyjątkową atmosferą, w której splata się duch dawnych czasów z cudami współczesnej technologii.
Pierwszy kościół w Naujamiestis wzniesiono już w 1583 r., gdy Ostafi Wołłowicz założył tu wspólnotę ewangelicko-reformowaną i wybudował drewnianą świątynię. Później, w 1688 r., wojewoda trocki Marcjan Ogiński erygował parafię katolicką i polecił wybudować nowy kościół. Losy tego kościoła nie były jednak łaskawe – niejednokrotnie płonął i był odbudowywany.
Obecny murowany kościół, który widzimy dziś, budowano aż dziewięć lat – od 1899 do 1908 r., według projektu inżyniera Floriana Wyganowskiego. Budowla utrzymana jest w stylu historyzmu z elementami neogotyku, a jej fasadę zdobią dwie wysokie wieże. Kościół ma plan prostokątny, jest dwuwieżowy, z trójboczną apsydą i niskimi zakrystiami.
Podczas I wojny światowej kościół został uszkodzony, lecz miejscowej wspólnocie udało się go odbudować. W 1934 r. z inicjatywy proboszcza Juozapasa Kirny wnętrze kościoła wzbogacono o dodatkowe ołtarze, a malarz Vincas Dilka ozdobił je freskami i namalował cztery obrazy.
W 1944 r. kościół ponownie dotknęło nieszczęście – wskutek wybuchu 24 sierpnia mocno ucierpiał, lecz i tym razem staraniem parafii został wyremontowany. Najcięższa próba czekała go jednak 16 sierpnia 2007 r., gdy w remontowanym kościele wybuchł wielki pożar. W płomieniach runęły obie 50-metrowe drewniane wieże, a największy dzwon diecezji panewieskiej, odlany w odlewni braci Usaczowów w Rosji, wpadł do wnętrza kościoła. Podczas pożaru spłonęły też cenne organy, wykonane w Karaliaučius.
Po pożarze potrzeba było sześciu lat, by w pełni odbudować kościół. W 2013 r. zrekonstruowano wieże – tym razem wykonano je z konstrukcji metalowych pokrytych blachą, choć wyglądem są niemal identyczne z poprzednimi. Prace odbudowy kosztowały około 300 tys. litów, a kościół odzyskał swój dawny majestat.
Dziś kościół św. Apostoła i Ewangelisty Mateusza w Naujamiestis nie tylko odzwierciedla skomplikowaną historię Litwy, lecz symbolizuje też upór i determinację ludzi w zachowaniu dziedzictwa kulturowego. Wewnątrz można zobaczyć trójnawowe wnętrze z trzema dębowymi ołtarzami, wspaniałymi witrażami i wyjątkową atmosferą, w której splata się duch dawnych czasów z cudami współczesnej technologii.
Galeria i zasoby
Opisy materiałów archiwalnych są podane po litewsku.
Bažnyčios, statytos 1908 m., bendras vaizdas iš toliau.
Miestelio bendras vaizdas. Matyti tiltas per Nevėžio upę ir tolumoje Šv. Apaštalo evangelisto Mato bažnyčia.