O kościele
Kościół św. Józefa w Leliūnach to prawdziwa perła wartości architektonicznej i historycznej, stojąca w miasteczku Leliūnai, w rejonie uteńskim. To nie tylko miejsce obrzędów religijnych, ale i ważny obiekt dziedzictwa kulturowego, którego historia sięga aż trzech stuleci.
Pierwszy drewniany kościół w Leliūnach zbudowano już w 1698 r., lecz jego trwałości nie sprzyjały czas i warunki otoczenia. W kolejnych latach, w 1788 roku, właściciel dworu Juozas Pomarnackas kazał zbudować kolejny drewniany kościół, dzięki któremu w 1793 r. utworzono parafię. Zaledwie kilka lat później, w 1795 r., kościołowi podarowano włókę ziemi zwaną Starkiškis, a od 1794 r. zaczęto prowadzić księgi metrykalne, które stały się ważnym źródłem lokalnej historii.
Konstrukcje drewniane z czasem traciły trwałość, dlatego w 1867 r. zezwolono na wymianę spróchniałych bali kościoła i dobudowanie dwóch kaplic. Projekt nowego murowanego kościoła opracował w 1900 r. inżynier Nikołaj Andriejew, a na jego budowę przeznaczono 21 000 rubli. Obecny murowany kościół powstał w 1905 r. staraniem kanonika Antanasa Masaitisa. Był on proboszczem w Leliūnach od 1899 do 1938 r., a jego oddanie i hojność zadecydowały o odrodzeniu kościoła.
Wnętrze kościoła również zasługuje na uwagę. W 1908 r. je pomalowano, a w 1913 r. pojawiły się tu 21-głosowe organy, wykonane w Królewcu. Były to jedne z pierwszych organów pneumatycznych na Litwie i miały unikalny neogotycki prospekt. Ponadto w latach 2011–2012 zostały odrestaurowane, przywracając im dawną świetność.
Choć w 1931 r. piorun uderzył w wieżę kościoła i spadły trzy dzwony, z których dwa się rozbiły, w 1940 r., dzięki proboszczowi Jonasowi Gudonisowi, dzwony przelano na nowo. Jednak druga wojna światowa znów przyniosła nieszczęścia – jeden dzwon wywieziono. W okresie niepodległości, gdy proboszczem był Petras Senulis (1956–1982), kościół pozostał duchowym ośrodkiem miejscowej wspólnoty.
Kościół zachwyca swoją architekturą. Budowla w stylu historyzmu, na planie krzyża, z apsydą i dwiema wieżami, ma 37,5 metra długości i 21,5 metra szerokości. Wewnątrz są trzy nawy i trzy ołtarze. Teren przykościelny ogrodzony jest murem z kamienia i cegły z żelaznymi kratami, a w jego rogu stoi mała ceglana kaplica.
Bez wątpienia kościół św. Józefa w Leliūnach jest nie tylko sanktuarium, ale i skarbnicą litewskiej kultury, pełną historii i tradycji. Jego elementy architektoniczne, instrumenty muzyczne i wyjątkowa atmosfera przyciągają zarówno miejscowych mieszkańców, jak i turystów pragnących poczuć ducha historycznej Litwy.
Pierwszy drewniany kościół w Leliūnach zbudowano już w 1698 r., lecz jego trwałości nie sprzyjały czas i warunki otoczenia. W kolejnych latach, w 1788 roku, właściciel dworu Juozas Pomarnackas kazał zbudować kolejny drewniany kościół, dzięki któremu w 1793 r. utworzono parafię. Zaledwie kilka lat później, w 1795 r., kościołowi podarowano włókę ziemi zwaną Starkiškis, a od 1794 r. zaczęto prowadzić księgi metrykalne, które stały się ważnym źródłem lokalnej historii.
Konstrukcje drewniane z czasem traciły trwałość, dlatego w 1867 r. zezwolono na wymianę spróchniałych bali kościoła i dobudowanie dwóch kaplic. Projekt nowego murowanego kościoła opracował w 1900 r. inżynier Nikołaj Andriejew, a na jego budowę przeznaczono 21 000 rubli. Obecny murowany kościół powstał w 1905 r. staraniem kanonika Antanasa Masaitisa. Był on proboszczem w Leliūnach od 1899 do 1938 r., a jego oddanie i hojność zadecydowały o odrodzeniu kościoła.
Wnętrze kościoła również zasługuje na uwagę. W 1908 r. je pomalowano, a w 1913 r. pojawiły się tu 21-głosowe organy, wykonane w Królewcu. Były to jedne z pierwszych organów pneumatycznych na Litwie i miały unikalny neogotycki prospekt. Ponadto w latach 2011–2012 zostały odrestaurowane, przywracając im dawną świetność.
Choć w 1931 r. piorun uderzył w wieżę kościoła i spadły trzy dzwony, z których dwa się rozbiły, w 1940 r., dzięki proboszczowi Jonasowi Gudonisowi, dzwony przelano na nowo. Jednak druga wojna światowa znów przyniosła nieszczęścia – jeden dzwon wywieziono. W okresie niepodległości, gdy proboszczem był Petras Senulis (1956–1982), kościół pozostał duchowym ośrodkiem miejscowej wspólnoty.
Kościół zachwyca swoją architekturą. Budowla w stylu historyzmu, na planie krzyża, z apsydą i dwiema wieżami, ma 37,5 metra długości i 21,5 metra szerokości. Wewnątrz są trzy nawy i trzy ołtarze. Teren przykościelny ogrodzony jest murem z kamienia i cegły z żelaznymi kratami, a w jego rogu stoi mała ceglana kaplica.
Bez wątpienia kościół św. Józefa w Leliūnach jest nie tylko sanktuarium, ale i skarbnicą litewskiej kultury, pełną historii i tradycji. Jego elementy architektoniczne, instrumenty muzyczne i wyjątkowa atmosfera przyciągają zarówno miejscowych mieszkańców, jak i turystów pragnących poczuć ducha historycznej Litwy.
Galeria i zasoby
