O kościele
Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Kražiai jest jedną z najbardziej imponujących i pełnych historii sakralnych budowli na Żmudzi. Stojący w Kražiai, nad pięknym brzegiem rzeki Kražantė, ten kościół w stylu późnego baroku nie tylko przyciąga wzrok swoją architekturą, ale i kryje wiele intrygujących historii.
Pierwszy kościół w Kražiai zbudował już w 1416 r. starosta żmudzki Mikołaj Kieżgajło Valimantaitis. Niestety, spłonął, lecz w 1475 r. zbudowano nowy, który stał się jedną z najbogatszych probostw na Żmudzi. Na początku XVI w. proboszczem tego kościoła był przyszły biskup Walerian Protasewicz oraz poeta i prawnik Piotr Roizjusz.
Kražiai były ważnym ośrodkiem religijnym: w latach 1570–1740 działało tu seminarium duchowne, a w 1607 r. jezuici założyli kolegium. Później, w 1639 r., w miasteczku powstał też klasztor benedyktynek. W 1642 r. Chryzostom Michał Wołodkowicz zbudował dla benedyktynek kościół, stojący na fundamentach zamku Radziwiłłów. Kościół ten był najwspanialszy na Żmudzi, z 12 ołtarzami stiukowymi i obrazem Najświętszej Marii Panny pędzla Leonarda da Vinci.
Historia kościoła pełna jest pożarów i odbudów. W 1709 r. spłonął kościół parafialny, w miejsce którego w 1739 r. odbudowano kościół drewniany. Jednak w 1763 r., według projektu Tomasza Żebrowskiego, zbudowano obecny murowany kościół, który stał się trwałym symbolem miasteczka.
Jedną z najbardziej dramatycznych dat w historii kościoła w Kražiai jest rok 1893. Na rozkaz cara Aleksandra III próbowano zburzyć kościół i klasztor, lecz uparci wierni na to nie pozwolili. Ten opór przerodził się w krwawe starcia z kozakami carskiej Rosji, zwane „rzezią w Kražiai", podczas których wielu ludzi zginęło i zostało rannych. Choć kościół zamknięto, jego zburzenie zostało powstrzymane.
W 1908 r. kościół zwrócono parafii, a po dwóch latach ponownie poświęcono. W XX wieku kościół cierpiał też z powodu pożarów, zwłaszcza w 1941 r., gdy niemal całkowicie spłonął. Jednak mimo wszystkich nieszczęść został odbudowany i kontynuował swoje funkcje religijne.
Dla miłośników architektury kościół jest prawdziwą perłą. Prostokątna w planie, jednonawowa, dwuwieżowa struktura z bocznymi ośmiobocznymi wieżami pozostaje dominującym elementem panoramy Kražiai. Wnętrze kościoła również emanuje przepychem: ołtarz główny zdobi obraz „Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny" w srebrnej sukience, a organy należą do największych na Żmudzi.
Kościół w Kražiai jest imponujący nie tylko pod względem architektonicznym, ale i jako żywy pomnik pamięci historycznej, świadczący o wierze, wytrwałości i oporze miejscowych ludzi nawet w najtrudniejszych czasach.
Pierwszy kościół w Kražiai zbudował już w 1416 r. starosta żmudzki Mikołaj Kieżgajło Valimantaitis. Niestety, spłonął, lecz w 1475 r. zbudowano nowy, który stał się jedną z najbogatszych probostw na Żmudzi. Na początku XVI w. proboszczem tego kościoła był przyszły biskup Walerian Protasewicz oraz poeta i prawnik Piotr Roizjusz.
Kražiai były ważnym ośrodkiem religijnym: w latach 1570–1740 działało tu seminarium duchowne, a w 1607 r. jezuici założyli kolegium. Później, w 1639 r., w miasteczku powstał też klasztor benedyktynek. W 1642 r. Chryzostom Michał Wołodkowicz zbudował dla benedyktynek kościół, stojący na fundamentach zamku Radziwiłłów. Kościół ten był najwspanialszy na Żmudzi, z 12 ołtarzami stiukowymi i obrazem Najświętszej Marii Panny pędzla Leonarda da Vinci.
Historia kościoła pełna jest pożarów i odbudów. W 1709 r. spłonął kościół parafialny, w miejsce którego w 1739 r. odbudowano kościół drewniany. Jednak w 1763 r., według projektu Tomasza Żebrowskiego, zbudowano obecny murowany kościół, który stał się trwałym symbolem miasteczka.
Jedną z najbardziej dramatycznych dat w historii kościoła w Kražiai jest rok 1893. Na rozkaz cara Aleksandra III próbowano zburzyć kościół i klasztor, lecz uparci wierni na to nie pozwolili. Ten opór przerodził się w krwawe starcia z kozakami carskiej Rosji, zwane „rzezią w Kražiai", podczas których wielu ludzi zginęło i zostało rannych. Choć kościół zamknięto, jego zburzenie zostało powstrzymane.
W 1908 r. kościół zwrócono parafii, a po dwóch latach ponownie poświęcono. W XX wieku kościół cierpiał też z powodu pożarów, zwłaszcza w 1941 r., gdy niemal całkowicie spłonął. Jednak mimo wszystkich nieszczęść został odbudowany i kontynuował swoje funkcje religijne.
Dla miłośników architektury kościół jest prawdziwą perłą. Prostokątna w planie, jednonawowa, dwuwieżowa struktura z bocznymi ośmiobocznymi wieżami pozostaje dominującym elementem panoramy Kražiai. Wnętrze kościoła również emanuje przepychem: ołtarz główny zdobi obraz „Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny" w srebrnej sukience, a organy należą do największych na Żmudzi.
Kościół w Kražiai jest imponujący nie tylko pod względem architektonicznym, ale i jako żywy pomnik pamięci historycznej, świadczący o wierze, wytrwałości i oporze miejscowych ludzi nawet w najtrudniejszych czasach.
Galeria i zasoby
Opisy materiałów archiwalnych są podane po litewsku.
Kražių Švč. Mergelės Marijos Nekaltojo Prasidėjimo bažnyčia. Kitoje pusėje ranka įrašyta: „Kražių bažn. stacija“. 9-ta Kryžiaus kelio stotis. Viešpats Jėzus parpuola trečią kartą.
Fotografija. Kražių Švč. Mergelės Marijos Nekaltojo Prasidėjimo bažnyčia. Kitoje pusėje ranka įrašyta: „Kražių bažn.“ Kražiai, XX a. 4 deš.
Kražių bažnyčia.