O kościele
Kościół Opatrzności Bożej w Balingrad, położony we wsi Balingrad, jest jednym z ciekawszych i najważniejszych zabytków architektury archidiecezji wileńskiej. Wzniesiony w 1827 r., ten murowany kościół stoi do dziś na prawym brzegu Neris, 12 km na południe od Pabradė.
Kościół ten wybudowali Ignacy Baliński i Elżbieta Balińska, właściciele dworu w Punżonach. W owym czasie okolica nazywała się Bagieliszki, lecz z inicjatywy dziedziców nazwano ją Balingrad. Kościół był początkowo filią parafii Karkažiškės, a w jego architekturze widoczna jest harmonia prostoty i solidności. Budowla na planie prostokąta, z jedną wieżą i bez apsydy, ma szczególny urok.
W połowie XIX w. okolicami Balingradu zainteresowała się naukowa ekspedycja hrabiego Konstantego Tyszkiewicza. Hrabia w swoich pracach szczegółowo opisał wnętrze kościoła i znajdującą się tam kolekcję obrazów. Szczególną uwagę zwracał stary obraz św. Sebastiana pędzla szkoły włoskiej oraz piękna kopia wizerunku św. Mateusza Ewangelisty. Te dzieła sztuki pozostawiły niezatarte wrażenie na hrabim i odzwierciedlają gust artystyczny epoki.
W 1870 r. władze rosyjskie zamknęły kościół, chcąc go zburzyć i sprzedać jako materiał budowlany. Miejscowi mieszkańcy sprzeciwili się jednak tej decyzji, choć ówczesny zarządca Punżan Maciej Stabrowski nie liczył się z ich wolą. Legenda głosi, że za wykorzystanie drzwi kościelnych i żelaznych krzyży do własnych celów spotkała go surowa kara – jego robotnika poraził piorun, a sam M. Stabrowski zapadł na obłęd i zmarł w cierpieniach.
Gdy Wileńszczyznę zajęli Polacy, sytuacja w Balingradzie się poprawiła. W 1927 r. syn M. Stabrowskiego, Piotr Stabrowski, na własny koszt podjął się odbudowy kościoła i przeznaczył na nią 14 hektarów ziemi. W 1928 r. utworzono parafię, a 30 września arcybiskup Romuald Jałbrzykowski konsekrował odbudowany kościół.
Przez długie lata istnienia kościół był przebudowywany i odnawiany – ostatnie większe prace przeprowadzono w 2009 r. Nie tylko architektura, lecz i historia, która przetrwała rozmaite okresy i próby, czynią kościół Opatrzności Bożej w Balingrad wyjątkowym. Kryje się w nim nie tylko wartość sakralna, ale i siła oraz odporność wspólnoty ludzkiej.
Odwiedzając kościół Opatrzności Bożej w Balingrad, można poczuć zarówno ducha religii, jak i historii, pielęgnowanego i strzeżonego przez pokolenia. To nie tylko dom modlitwy, ale i żywy świadek przeszłości, w którego murach kryje się mnóstwo niestarzejących się historii.
Kościół ten wybudowali Ignacy Baliński i Elżbieta Balińska, właściciele dworu w Punżonach. W owym czasie okolica nazywała się Bagieliszki, lecz z inicjatywy dziedziców nazwano ją Balingrad. Kościół był początkowo filią parafii Karkažiškės, a w jego architekturze widoczna jest harmonia prostoty i solidności. Budowla na planie prostokąta, z jedną wieżą i bez apsydy, ma szczególny urok.
W połowie XIX w. okolicami Balingradu zainteresowała się naukowa ekspedycja hrabiego Konstantego Tyszkiewicza. Hrabia w swoich pracach szczegółowo opisał wnętrze kościoła i znajdującą się tam kolekcję obrazów. Szczególną uwagę zwracał stary obraz św. Sebastiana pędzla szkoły włoskiej oraz piękna kopia wizerunku św. Mateusza Ewangelisty. Te dzieła sztuki pozostawiły niezatarte wrażenie na hrabim i odzwierciedlają gust artystyczny epoki.
W 1870 r. władze rosyjskie zamknęły kościół, chcąc go zburzyć i sprzedać jako materiał budowlany. Miejscowi mieszkańcy sprzeciwili się jednak tej decyzji, choć ówczesny zarządca Punżan Maciej Stabrowski nie liczył się z ich wolą. Legenda głosi, że za wykorzystanie drzwi kościelnych i żelaznych krzyży do własnych celów spotkała go surowa kara – jego robotnika poraził piorun, a sam M. Stabrowski zapadł na obłęd i zmarł w cierpieniach.
Gdy Wileńszczyznę zajęli Polacy, sytuacja w Balingradzie się poprawiła. W 1927 r. syn M. Stabrowskiego, Piotr Stabrowski, na własny koszt podjął się odbudowy kościoła i przeznaczył na nią 14 hektarów ziemi. W 1928 r. utworzono parafię, a 30 września arcybiskup Romuald Jałbrzykowski konsekrował odbudowany kościół.
Przez długie lata istnienia kościół był przebudowywany i odnawiany – ostatnie większe prace przeprowadzono w 2009 r. Nie tylko architektura, lecz i historia, która przetrwała rozmaite okresy i próby, czynią kościół Opatrzności Bożej w Balingrad wyjątkowym. Kryje się w nim nie tylko wartość sakralna, ale i siła oraz odporność wspólnoty ludzkiej.
Odwiedzając kościół Opatrzności Bożej w Balingrad, można poczuć zarówno ducha religii, jak i historii, pielęgnowanego i strzeżonego przez pokolenia. To nie tylko dom modlitwy, ale i żywy świadek przeszłości, w którego murach kryje się mnóstwo niestarzejących się historii.