O kościele
Kościół św. Michała Archanioła w Tabariškės to jedna z tych litewskich świątyń, których historia i cechy architektoniczne przyciągają zwiedzających i podróżników, zachwycając swą autentycznością. Położony we wsi Tabariškės, niedaleko granicy Litwy z Białorusią, kościół ten jest prawdziwą perłą stylu barokowego z elementami architektury ludowej.
Pierwszy kościół w tym miejscu, jak się przypuszcza, wzniesiono jeszcze na początku XVI w. z inicjatywy Wojciecha Tabora. Niestety, o losach tego kościoła nie zachowało się wiele informacji. Biorąc pod uwagę, że w owym czasie w okolicy mieszkało wielu Tatarów, a wspólnota katolicka mogła nie być zbyt liczna, można przypuszczać, że kościół z czasem podupadł lub został opuszczony.
Pod koniec XVII w. Tabariškės przeszły w ręce Skarbek-Ważyńskich – rodu szlacheckiego, który aktywnie przyczyniał się do rozwoju tej okolicy. W 1770 r. Michał Skarbek-Ważyński wzniósł obecny drewniany kościół i osadził w nim karmelitów bosych. Było to wydarzenie doniosłe, gdyż nowa parafia zdołała przyciągnąć około 6600 wiernych.
Fundator kościoła, faworyt króla Augusta III i pisarz Wielkiego Księstwa Litewskiego, wzniósł tu też dwór i w nim zamieszkał. Nawet po śmierci pozostał związany z tym miejscem – został pochowany w krypcie kościoła. Taka decyzja uczyniła kościół mauzoleum rodzinnym, a hojnie wyposażeni karmelici nieustannie modlili się za dobrodziejów.
Na początku XIX w. karmelitom powierzono opiekę nie tylko nad kościołem, lecz i nad szkołą parafialną, szpitalem oraz przytułkiem dla ubogich. Choć w 1832 r. klasztor został zamknięty przez władze carskie, kościół pozostał czynny. Karmelici kontynuowali swoją misję aż do połowy XIX w.
Kościół w Tabariškės wyróżnia się swą architekturą: falisty fronton fasady, bazylikowa struktura z trójścienną apsydą i wieżyczką – wszystko to przywodzi na myśl murowane budowle barokowe. Wewnątrz kościoła znajdują się trzy nawy, nadające wnętrzu przestronności i dostojeństwa. Przy kościele stoi drewniana dzwonnica z bramą, a ogrodzenie cmentarza kościelnego wykonano z muru kamiennego.
Jednym ze szczególnych akcentów wnętrza tego kościoła jest obraz namalowany przez Annę Krepsztul, przedstawiający Najświętszą Maryję Pannę z Dzieciątkiem Jezus w ołtarzu głównym. To dzieło sztuki nie tylko zdobi kościół, ale i świadczy o dziedzictwie artystycznym miejscowej wspólnoty.
Kościół św. Michała Archanioła w Tabariškės jest nie tylko ważnym ośrodkiem religijnym, ale i obiektem dziedzictwa kulturowego, świadczącym o bogatej i wieloaspektowej historii Litwy.
Pierwszy kościół w tym miejscu, jak się przypuszcza, wzniesiono jeszcze na początku XVI w. z inicjatywy Wojciecha Tabora. Niestety, o losach tego kościoła nie zachowało się wiele informacji. Biorąc pod uwagę, że w owym czasie w okolicy mieszkało wielu Tatarów, a wspólnota katolicka mogła nie być zbyt liczna, można przypuszczać, że kościół z czasem podupadł lub został opuszczony.
Pod koniec XVII w. Tabariškės przeszły w ręce Skarbek-Ważyńskich – rodu szlacheckiego, który aktywnie przyczyniał się do rozwoju tej okolicy. W 1770 r. Michał Skarbek-Ważyński wzniósł obecny drewniany kościół i osadził w nim karmelitów bosych. Było to wydarzenie doniosłe, gdyż nowa parafia zdołała przyciągnąć około 6600 wiernych.
Fundator kościoła, faworyt króla Augusta III i pisarz Wielkiego Księstwa Litewskiego, wzniósł tu też dwór i w nim zamieszkał. Nawet po śmierci pozostał związany z tym miejscem – został pochowany w krypcie kościoła. Taka decyzja uczyniła kościół mauzoleum rodzinnym, a hojnie wyposażeni karmelici nieustannie modlili się za dobrodziejów.
Na początku XIX w. karmelitom powierzono opiekę nie tylko nad kościołem, lecz i nad szkołą parafialną, szpitalem oraz przytułkiem dla ubogich. Choć w 1832 r. klasztor został zamknięty przez władze carskie, kościół pozostał czynny. Karmelici kontynuowali swoją misję aż do połowy XIX w.
Kościół w Tabariškės wyróżnia się swą architekturą: falisty fronton fasady, bazylikowa struktura z trójścienną apsydą i wieżyczką – wszystko to przywodzi na myśl murowane budowle barokowe. Wewnątrz kościoła znajdują się trzy nawy, nadające wnętrzu przestronności i dostojeństwa. Przy kościele stoi drewniana dzwonnica z bramą, a ogrodzenie cmentarza kościelnego wykonano z muru kamiennego.
Jednym ze szczególnych akcentów wnętrza tego kościoła jest obraz namalowany przez Annę Krepsztul, przedstawiający Najświętszą Maryję Pannę z Dzieciątkiem Jezus w ołtarzu głównym. To dzieło sztuki nie tylko zdobi kościół, ale i świadczy o dziedzictwie artystycznym miejscowej wspólnoty.
Kościół św. Michała Archanioła w Tabariškės jest nie tylko ważnym ośrodkiem religijnym, ale i obiektem dziedzictwa kulturowego, świadczącym o bogatej i wieloaspektowej historii Litwy.
Galeria i zasoby
Opisy materiałów archiwalnych są podane po litewsku.
Tabariškių (Šalčininkų r.) Šv. arkangelo Mykolo bažnyčia pastatyta 1770 m. Medinė, liaudies architektūros formų, turi baroko bruožų. Vaizde – gausiai augaliniais motyvais dekoruotos barokinės sakyklos fragmentas.
Aprašė Aldona Rudzevičienė
Tabariškių (Šalčininkų r.) Šv. arkangelo Mykolo bažnyčia pastatyta 1770 m. Medinė, liaudies architektūros formų, turi baroko bruožų. Vaizde – gausiai augaliniais motyvais dekoruotos barokinės sakyklos fragmentas.
Aprašė Aldona Rudzevičienė