Mikoliškių Šv. Juozapo bažnyčia

Kościół św. Józefa w Mikoliškiai to wyjątkowy i bliski sercu zabytek architektury, wyróżniający się nie tylko pięknem, lecz i bogatą historią. Położony w niewielkiej wsi Mikoliškiai w rejonie kretyńskim, ten drewniany kościół stał się nieodłączną częścią wspólnoty od chwili swojego powstania w 1911 r.

Historia rozpoczęła się już w 1908 r., kiedy dziedzic Mikoliškiai, inżynier wojskowy generał porucznik Liucijonas Bronišas, zbudował w swoim majątku kaplicę. W tym czasie biskup żmudzki zezwolił kapłanowi z kościoła w Budriach raz w miesiącu odprawiać w tej kaplicy Mszę św.

Liucijonas Bronišas nie poprzestał na samej kaplicy. W 1909 r. sam opracował projekt kościoła i uzyskał od władz pozwolenie na jego budowę. Już rok później, 17 października 1910 r., poświęcono kamienie węgielne pod fundamenty kościoła. Materiał budowlany – drewno z lasu – oraz środki na jego dowóz zapewnili Bronišowie, a rolnicy z okolicznych wsi opłacili robotników budowlanych. W 1911 r. kościół już stał i został konsekrowany pod wezwaniem św. Józefa.

Wnętrzem i otoczeniem kościoła zajmował się głównie Juozas Bronišas, spadkobierca dworu w Mikoliškiai. Dzięki jego staraniom teren przykościelny obsadzono drzewami, ogrodzono, a przed kościołem postawiono dzwonnicę. W kolejnych latach pojawiły się tu boczne ołtarze Najświętszej Maryi Panny i św. Barbary, a ołtarz główny św. Józefa przeniesiono z kościoła w Budriach.

W okresie międzywojennym parafia w Mikoliškiai była aktywną wspólnotą prowadzącą różnorodną działalność: działały tu chór, organizacje młodzieżowe, kongregacja tercjarzy oraz inne grupy kościelne. W 1936 r. parafia liczyła 833 wiernych, a dziś ich liczba wynosi około 500.

Warto zaznaczyć, że kościół w Mikoliškiai ma również istotne miejsce w historii litewskiego ruchu dysydenckiego. Organista Alfonsas Bumbulis w 1987 r. wziął udział w wiecu protestacyjnym w Wilnie, gdzie dyrygował wykonywanymi pieśniami i hymnami.

Dziś kościół św. Józefa w Mikoliškiai jest chronionym przez państwo obiektem dziedzictwa kulturowego. Architektura kościoła jest oryginalna i unikatowa – wzniesiony jest z okrągłych bali drewnianych, ma elementy neogotyckie, jest jednowieżowy, na planie prostokąta, z przybudówką zakrystii. Wewnątrz znajdują się cztery ołtarze, a w narożnikach terenu przykościelnego stoją cztery murowane kapliczki. Przed kościołem wznosi się trzykondygnacyjna drewniana dzwonnica i krzyż.

Kościół św. Józefa w Mikoliškiai to nie tylko dom modlitwy, lecz żywy świadek historii, opowiadający o wierze, determinacji i wspólnotowości mieszkańców tych stron.