O kościele
Kościół św. Ignacego w Wilnie jest jedną z pereł architektury wileńskiej starówki, którą warto odwiedzić nie tylko ze względu na jego znaczenie religijne, ale i ciekawą oraz bogatą historię.
Historia kościoła sięga początku XVII w. Zakon jezuitów, dążąc do umocnienia swojej pozycji na Litwie, wzniósł tę wspaniałą świątynię w latach 1622–1647. Architekt Tomasz Żebrowski, którego imię często wymienia się w związku z tym kościołem, zaprojektował budynek z uwzględnieniem ówczesnych tendencji architektonicznych i życzeń jezuitów.
W 1737 r. kościół św. Ignacego dotknęło nieszczęście – pożar strawił część budynku i zniszczył sklepienia nawy głównej. Nie powstrzymało to jednak jezuitów. W latach 1748–1750 kościół odbudowano. Wewnątrz urządzono murowane ołtarze, powiększono kaplice boczne i przebudowano chór organowy. Wnętrze budynku ozdobiono malowidłami i sztukateriami, które nadały świątyni szczególne piękno i urok. Niestety, po kasacie zakonu jezuitów kościół przekazano wileńskiemu seminarium duchownemu, a później rosyjskiemu pułkowi Priobrażeńskiemu.
Pod koniec XIX w. kościół przeszedł kolejną przemianę – przystosowano go na potrzeby klubu oficerskiego. Był to okres, gdy obiekty religijne musiały zmieniać swoje przeznaczenie z powodu różnych przemian społecznych i politycznych. W pierwszej połowie XX w., w 1925 r., kościół św. Ignacego przebudowano według projektu Juliusza Kłosa, przywracając mu formy wczesnego baroku. W 1939 r., gdy Wilno zostało przyłączone do Litwy, w kościele ponownie zaczęto odprawiać msze za litewskich żołnierzy.
W czasach sowieckich kościół zmienił się jeszcze raz – zamieniono go na magazyn studia filmowego. Dopiero w 1991 r. zaczęły się nowe zmiany – działała tu galeria obrazów i odbywały się próby orkiestry św. Krzysztofa. W 2004 r. kościół św. Ignacego ponownie stał się świątynią religijną i zyskał nową misję, stając się główną świątynią Wojska Litewskiego.
Dzisiejszy kościół św. Ignacego jest nie tylko miejscem obrzędów religijnych, ale i żywym zabytkiem historii, świadczącym o dramatycznych wydarzeniach przeszłości. Jego mury kryją wiele historii, odzwierciedlających wydarzenia historyczne nie tylko Wilna, ale i całej Litwy. Odwiedzając to miejsce, można poczuć ducha historii zarówno miasta, jak i kraju.
Historia kościoła sięga początku XVII w. Zakon jezuitów, dążąc do umocnienia swojej pozycji na Litwie, wzniósł tę wspaniałą świątynię w latach 1622–1647. Architekt Tomasz Żebrowski, którego imię często wymienia się w związku z tym kościołem, zaprojektował budynek z uwzględnieniem ówczesnych tendencji architektonicznych i życzeń jezuitów.
W 1737 r. kościół św. Ignacego dotknęło nieszczęście – pożar strawił część budynku i zniszczył sklepienia nawy głównej. Nie powstrzymało to jednak jezuitów. W latach 1748–1750 kościół odbudowano. Wewnątrz urządzono murowane ołtarze, powiększono kaplice boczne i przebudowano chór organowy. Wnętrze budynku ozdobiono malowidłami i sztukateriami, które nadały świątyni szczególne piękno i urok. Niestety, po kasacie zakonu jezuitów kościół przekazano wileńskiemu seminarium duchownemu, a później rosyjskiemu pułkowi Priobrażeńskiemu.
Pod koniec XIX w. kościół przeszedł kolejną przemianę – przystosowano go na potrzeby klubu oficerskiego. Był to okres, gdy obiekty religijne musiały zmieniać swoje przeznaczenie z powodu różnych przemian społecznych i politycznych. W pierwszej połowie XX w., w 1925 r., kościół św. Ignacego przebudowano według projektu Juliusza Kłosa, przywracając mu formy wczesnego baroku. W 1939 r., gdy Wilno zostało przyłączone do Litwy, w kościele ponownie zaczęto odprawiać msze za litewskich żołnierzy.
W czasach sowieckich kościół zmienił się jeszcze raz – zamieniono go na magazyn studia filmowego. Dopiero w 1991 r. zaczęły się nowe zmiany – działała tu galeria obrazów i odbywały się próby orkiestry św. Krzysztofa. W 2004 r. kościół św. Ignacego ponownie stał się świątynią religijną i zyskał nową misję, stając się główną świątynią Wojska Litewskiego.
Dzisiejszy kościół św. Ignacego jest nie tylko miejscem obrzędów religijnych, ale i żywym zabytkiem historii, świadczącym o dramatycznych wydarzeniach przeszłości. Jego mury kryją wiele historii, odzwierciedlających wydarzenia historyczne nie tylko Wilna, ale i całej Litwy. Odwiedzając to miejsce, można poczuć ducha historii zarówno miasta, jak i kraju.
Galeria i zasoby
Opisy materiałów archiwalnych są podane po litewsku.
Vilniaus Šv. Jono bažnyčia – gotikinės struktūros ir barokinių formų pastatas. Bažnyčioje yra 23 paminklinės apvaliosios skulptūros ir horeljefai. Vaizde – baroko stiliaus apvalioji skulptūrinė kompozicija „Šv. Ignotas Lojola pamynęs velnią“.
Aprašė Aldona Rudzevičienė
Aleksandras (1461–1506) – Lietuvos didysis kunigaikštis (1492–1506), Lenkijos karalius (1501–1506). Lenkijos ir Lietuvos valdovo Kazimiero Jogailaičio ir Elžbietos Habsburgaitės sūnus, šv. Kazimiero brolis, karaliaus Jogailos vaikaitis. Buvo išsilavinęs, išsimokslinęs (jo mokytojai buvo istorikas Janas Dlugošas ir poetas Filipas Buonakorsis), motinai prižiūrint katalikiškai išauklėtas. Mėgo muziką, meną, kaip politikas ir karvedys nebuvo patyręs, atrodo, neturėjo ir būtinų valdovui savybių. Vis dėlto bandė atsikratyti Maskvos pretenzijų į Lietuvos Didžiajai Kunigaikštystei priklausančias gudų žemes, kariavo dėl jų. Reformavo LDK valstybinį aparatą, pertvarkė kunigaikščio raštinės ir raštvedybos darbą, vadovavo diplomatinei tarnybai. Su žmona Elena, Maskvos didžiojo kunigaikščio Ivano III dukra, daugiausia gyveno Vilniuje, pasistatydino nuolatinę rezidenciją. 1503 didžiojo kunigaikščio įsakymu pradėta mūryti gynybinė Vilniaus siena. Nuolat rėmė Katalikų bažnyčią, į Vilnių atsikvietė vienuolius dominikonus (1501). Šis išraiškingo piešinio valdovo visu ūgiu portretas – 1840 metais Vilniuje išleistos Juozapo Ignoto Kraševskio knygos „Vilnius nuo jo įsikūrimo iki 1750” I tomo iliustracija.
Aprašė Regina Urbonienė
Aprašė Regina Urbonienė