O kościele
Kościół św. Michała Archanioła w Onuškis to wyjątkowa świątynia, położona w niewielkiej wiosce Onuškis, niedaleko granicy z Łotwą. Jest to jeden z najstarszych drewnianych kościołów w rejonie rokiskim, wzniesiony w 1774 roku w stylu późnego baroku.
Historia kościoła sięga XVII wieku. Pierwsza świątynia powstała tu w 1674 roku, a już w kolejnym roku ozdobiono ją dzwonem. Od 1680 roku prowadzono księgi metrykalne, w których odnotowywano wydarzenia z życia parafii. Później, w 1698 roku, kościołowi podarowano ziemię, którą czasowo odebrała rodzina Chomińskich. Do 1772 roku pierwszy kościół był już w stanie awaryjnym, dlatego postanowiono go odbudować.
Nowy drewniany kościół wznieśli Anna i Konstanty Chomińscy w 1774 roku. Ten nowy kościół stał się nie tylko ośrodkiem duchowym, ale i ważnym miejscem dla wspólnoty. Proboszcz Petras Dočkus dbał nie tylko o budowę kościoła, lecz także o dobrobyt socjalny parafian – założył przytułek i uporządkował zabudowania gospodarcze.
Wieloletni proboszcz Juozas Čuvinskas, posługujący w Onuškis od 1907 do 1933 roku, wykonał bardzo ważne prace: wyremontował kościół, połączył jego ziemie w jedną działkę o powierzchni 41 hektarów i założył spółdzielnię „Laimė”. Dzięki jego staraniom założono przytułek dla osób starszych, a w 1921 roku przełożono dach kościoła. Niestety w połowie XX wieku, w 1949 roku, kolejny proboszcz, Leonardas Tamošauskas, został aresztowany i skazany na dziesięć lat więzienia.
Pod względem architektonicznym kościół jest wyjątkowy ze względu na swoją konstrukcję. Zbudowano go bez żadnych filarów czy podpór, używając wyłącznie drewnianych kołków i połączeń ciesielskich bez żelaza. Kościół wzniesiono na planie krzyża, ma dwie wieże i trzy ołtarze, a na ołtarzu głównym szczególną uwagę przyciąga rzeźba Ukrzyżowanego Jezusa naturalnej wielkości człowieka.
Niestety obecnie ta historyczna świątynia znajduje się w stanie awaryjnym. Choć konserwatorzy zabytków zaczęli już przygotowywać dokumentację do prac restauracyjnych, potrzebne środki sięgają około dwóch milionów litów. Dziś odwiedzający mogą zobaczyć nie tylko wspaniałą architekturę kościoła, ale i odczuć głębokie korzenie historyczne, które łączą kilka pokoleń i świadczą o sile oraz duchowości miejscowej wspólnoty.
Historia kościoła sięga XVII wieku. Pierwsza świątynia powstała tu w 1674 roku, a już w kolejnym roku ozdobiono ją dzwonem. Od 1680 roku prowadzono księgi metrykalne, w których odnotowywano wydarzenia z życia parafii. Później, w 1698 roku, kościołowi podarowano ziemię, którą czasowo odebrała rodzina Chomińskich. Do 1772 roku pierwszy kościół był już w stanie awaryjnym, dlatego postanowiono go odbudować.
Nowy drewniany kościół wznieśli Anna i Konstanty Chomińscy w 1774 roku. Ten nowy kościół stał się nie tylko ośrodkiem duchowym, ale i ważnym miejscem dla wspólnoty. Proboszcz Petras Dočkus dbał nie tylko o budowę kościoła, lecz także o dobrobyt socjalny parafian – założył przytułek i uporządkował zabudowania gospodarcze.
Wieloletni proboszcz Juozas Čuvinskas, posługujący w Onuškis od 1907 do 1933 roku, wykonał bardzo ważne prace: wyremontował kościół, połączył jego ziemie w jedną działkę o powierzchni 41 hektarów i założył spółdzielnię „Laimė”. Dzięki jego staraniom założono przytułek dla osób starszych, a w 1921 roku przełożono dach kościoła. Niestety w połowie XX wieku, w 1949 roku, kolejny proboszcz, Leonardas Tamošauskas, został aresztowany i skazany na dziesięć lat więzienia.
Pod względem architektonicznym kościół jest wyjątkowy ze względu na swoją konstrukcję. Zbudowano go bez żadnych filarów czy podpór, używając wyłącznie drewnianych kołków i połączeń ciesielskich bez żelaza. Kościół wzniesiono na planie krzyża, ma dwie wieże i trzy ołtarze, a na ołtarzu głównym szczególną uwagę przyciąga rzeźba Ukrzyżowanego Jezusa naturalnej wielkości człowieka.
Niestety obecnie ta historyczna świątynia znajduje się w stanie awaryjnym. Choć konserwatorzy zabytków zaczęli już przygotowywać dokumentację do prac restauracyjnych, potrzebne środki sięgają około dwóch milionów litów. Dziś odwiedzający mogą zobaczyć nie tylko wspaniałą architekturę kościoła, ale i odczuć głębokie korzenie historyczne, które łączą kilka pokoleń i świadczą o sile oraz duchowości miejscowej wspólnoty.
Galeria i zasoby
Opisy materiałów archiwalnych są podane po litewsku.
Ilgametis Onuškio Šv. arkangelo Mykolo klebonas Juozas Čuvinskas (Onuškyje klebonavo 1907-1933 m.; čia ir palaidotas) 1908 m. kapitališkai suremontavo bažnyčią, sujungė jos žemes į 41 ha sklypą, įsteigė „Laimės" kooperatyvą. Klebono rūpesčiu 1920 m. įsteigta senelių prieglauda, 1921 m. perdengtas bažnyčios stogas. Fotografuota apie 1933 m.
Bažnytinės procesijos (pasirodymas, iškilminga eisena su maldomis, giesmėmis) dalyviai eina aplink Onuškio Šv. arkangelo Mykolo bažnyčią. Pakraščiai perforuoti.