O kościele
Projekt kościoła przypisuje się włoskiemu architektowi Giovanniemu Marii Bernardoniemu, inspirowanemu architekturą rzymskiego kościoła Il Gesù. Budową kierowali znani architekci Jan Prochorowicz i Paweł Boksza. W 1610 r. wznoszony kościół zniszczył pożar, lecz został odbudowany i ostatecznie ukończony w 1618 r., pod nadzorem architekta Jana Frankiewicza.
Historia kościoła obfitowała w trudne próby. W 1655 r. został poważnie zniszczony przez wojska rosyjskie, lecz odnowiono go i po raz kolejny odrestaurowano po pożarze w 1706 r. Do 1755 r. wieże kościoła zdobiły wystawne hełmy i latarnie, a jego ołtarz główny stał się wyjątkowo wystawny. Rzeźby wykonał Jan Kirner, a malowidła ścienne – Józef Fryderyk Obst.
Pod koniec XVIII w., po kasacie zakonu jezuitów, kościół stał się parafialny i przechodził w ręce różnych zakonów. W 1812 r. wojska napoleońskie zniszczyły sporo wartościowych elementów wnętrza kościoła. Później, na początku XIX w., kościół przebudowano na cerkiew, a jego wnętrze i elewacja uległy znaczącym zmianom.
Na początku 1900 r. kościół powrócił do katolików, a w połowie XX w. jego wieże odrestaurowano według projektu Jonasa Mulokasa, odtwarzając korony jagiellońskie. W czasach sowieckich kościół był zamknięty, a nawet zamieniony na Muzeum Ateizmu, lecz w 1988 r. ponownie zwrócono go wiernym i rozpoczęto remont. Ostatecznie w 1991 r. kościół poświęcono i powrócił on w ręce jezuitów.
Pod względem architektonicznym kościół św. Kazimierza w Wilnie stanowi wyjątkowe połączenie elementów gotyckich i renesansowych, ma plan krzyża łacińskiego, dwuwieżową strukturę bazylikową z kopułą. Znajduje się w nim sześć kaplic i trzy ołtarze, a pod nawami bocznymi i zakrystią kryją się piwnice.
Dziś kościół św. Kazimierza w Wilnie służy nie tylko jako miejsce sakralne, ale jest też ważnym obiektem dziedzictwa kulturowego, który niewątpliwie zrobi wrażenie na każdym odwiedzającym.
Galeria i zasoby
Opisy materiałów archiwalnych są podane po litewsku.
Kompozicijos centre mėlyname fone pavaizduotas Vilniaus Aušros Vartų koplyčios Švenčiausios Mergelės Marijos paveikslas, įkomponuotas puošniame ažūriniame gotikinių formų apvade. Abipus Švč. Mergelės Marijos paveikslo nišose patalpintos šventųjų statulos (kairioji – šv. Kazimiero). Po jos atvaizdu – ornamentiniais gotikos motyvais puošta horizontali juosta su auksinėmis šventųjų Onos ir Joakimo figūromis, o tarp jų, centre – architektūrinis peizažas. Jame vaizduojama barokinė Vilniaus Šv. Teresės bažnyčia bei Aušros Vartai, apsupti maldininkų. Kompozicijos piešinys lankstus, detalus, meistriškas. Spalvinis sprendimas kontrastingas, kiek margokas.
Aprašė Regina Urbonienė
Kompozicijos centre mėlyname fone pavaizduotas Vilniaus Aušros Vartų koplyčios Švenčiausios Mergelės Marijos paveikslas, įkomponuotas puošniame ažūriniame gotikinių formų apvade. Abipus Švč. Mergelės Marijos paveikslo nišose patalpintos šventųjų statulos (kairioji – šv. Kazimiero). Po jos atvaizdu – ornamentiniais gotikos motyvais puošta horizontali juosta su auksinėmis šventųjų Onos ir Joakimo figūromis, o tarp jų, centre – architektūrinis peizažas. Jame vaizduojama barokinė Vilniaus Šv. Teresės bažnyčia bei Aušros Vartai, apsupti maldininkų. Kompozicijos piešinys lankstus, detalus, meistriškas. Spalvinis sprendimas kontrastingas, kiek margokas.
Aprašė Regina Urbonienė